Trabzon'dan Muş'a uçmak için takvimde iki pencere öne geçiyor. İlki nisan sonu ile mayıs başı arasındaki birkaç hafta: yalnızca bu kısa dönemde açan endemik Muş lalesi ovayı kırmızıya boyuyor ve şehre gelenlerin çoğu bu manzara için yola çıkıyor. İkincisi haziran-eylül arası; ova ılık ve kuru, geceler serin, tarihi yapılar arasında yürümek ve Murat Nehri kıyısında vakit geçirmek için en elverişli aylar bunlar.
Karadeniz kıyısından Doğu Anadolu'nun yüksek ovasına uzanan bu rotada kuş uçuşu mesafe 296 kilometre. Pegasus iki şehri büyük ölçüde İstanbul Sabiha Gökçen'de yapılan aktarmayla bağlıyor; bazı dönemlerde tarifede başka bağlantı biçimleri de görülebiliyor. Aktarmadaki bekleme, seçtiğiniz bağlantıya göre kısalıp uzadığı için toplam süre tarihten tarihe değişiyor.
Varış noktası, askeri ve sivil uçuşların birlikte kullandığı Muş Sultan Alparslan Havalimanı.
Karadeniz kıyısındaki pistten ovaya
Trabzon Havalimanı şehrin doğusunda, deniz kıyısında ve merkeze yalnızca 6 kilometre uzaklıkta; pisti denize paralel uzanıyor. Meydan'dan kalkan dolmuşlar ve belediye otobüsleri terminale ulaşıyor, taksiyle yol 15 dakika civarında. Bu yakınlık, sabah uçuşları için Meydan çevresinde kalmayı mantıklı kılıyor; son akşam yemeğini sarımsaklı ızgara köftesiyle bilinen Akçaabat'a ayırmak isteyenler için ilçe merkeze 13 kilometre kadar uzaklıkta.
Kalkıştan önce şehirde birkaç saat kalırsa, şehri ve denizi tepeden gören Boztepe çay bahçeleri merkeze 3 kilometre kadar mesafede. Muş'a giderken yanınıza alacağınız kalın giysiler bagaj hacmini büyütebileceğinden paket sınırlarına bakmak yerinde olur.
Ova kenarına iniş
Sultan Alparslan Havalimanı şehrin doğusunda, Muş Ovası'nın düzlüğünde kurulu ve merkeze 13 kilometre. Taksiyle 15-20 dakikada şehre varılıyor, havalimanı servisi ve araç kiralama da mevcut. Trabzon'un nemli kıyı havasından sonra ilk fark edilen şey ovanın kuru ve açık iklimi oluyor.
Kış, bu rotanın en zor mevsimi. Muş'ta kışlar uzun, soğuk ve karlı geçiyor; yoğun kar, buzlanma ve tipi zaman zaman uçuşlarda gecikmeye yol açabiliyor. Bu aylarda yolculuk yapacaklar için dönüşü önemli bir randevunun hemen öncesine koymamak ve gerektiğinde bilet değişikliği seçeneklerini bilmek işleri kolaylaştırır. Öte yandan kar sezonu kendi ziyaretçisini de getiriyor: şehre yaklaşık 8 kilometre uzaklıktaki Güzeldağ Kayak Merkezi kış aylarında açık, Varto yönündeki Urartu izleri ve ova köyleri ise havanın açtığı günlerde araçla gezilebiliyor.
Alaeddin Bey Camii'nden ovaya doğru yürüyüş
Muş'un tarihi merkezi küçük olduğu için ilk gün yürüyerek başlayıp araçla bitirmek mümkün. Aşağıdaki sıra, merkezdeki yapılardan ovaya doğru açılan bir rota izliyor.
- Alaeddin Bey Camii ve Hamamı: on üçüncü yüzyıldan kalma cami ve hâlâ kullanılan hamam
- Muş Ulu Camii: Şeyh Muhammed-i Mağribi'nin mezarının bulunduğu cami
- Yıldızlı Han: Demirciler sokağında, kesme taş ve kerpiçten tarihi han
- Muş Kalesi: şehrin en eski yerleşim yeri kabul edilen, bugün mesire alanı olan tepe
- Tarihi Murat Köprüsü: günün sonunda ovaya inerek
Merkezdeki Alaeddin Bey Camii ve Hamamı aynı dönemin iki yapısı olarak birlikte anılıyor. Hamamın bugün de kullanılması, yapıyı müze gibi gezilen bir eserden çok şehrin gündelik hayatının parçası hâline getiriyor. Muş Ulu Camii ise on dördüncü yüzyılda yapıldığı tahmin edilen bir yapı; Yıldızlı Han'ın taş ve kerpiç karışık duvarları da aynı yüzyılın başına uzanıyor.
Rotanın son durağı Tarihi Murat Köprüsü. On üçüncü yüzyıl Selçuklu yapısı olan köprü 12 kemerli ve yaklaşık 143 metre uzunluğunda; aradan geçen yüzyıllara rağmen hâlâ kullanılıyor. Ovanın ortasında Murat Nehri'nin üzerinden geçen kemerler, özellikle akşamüstü ışığında şehrin en akılda kalan görüntülerinden birini oluşturuyor.
Akşam yemeği için yerel sofranın ağır başlı yemeği herse; buğday ve etin uzun süre birlikte pişirilmesiyle hazırlanan bu yemek, Muş mutfağının sabır isteyen tarafını gösteriyor. Malazgirt'teki aile işletmelerinde bulunan keşkek de aynı buğday ve et ikilisine dayanan, ama ayrı bir lezzet.
Ertesi sabah kahvaltıda ise tereyağlı kete masaya geliyor. Yol azığı olarak da yapılan bu çörek, dönüş uçuşuna giderken çantaya konacak en pratik Muş lezzeti; aynı sofrada coğrafi işaretli çorti aşı ile Muş köftesi de denenebilir.
Şehre ait diğer uçuş bilgileri Muş uçak bileti sayfasında bulunuyor. Lalelerin açtığı birkaç haftayı yakalamak isteyenler, nisan sonu ile mayıs başı arasındaki günleri arama formunda yan yana karşılaştırarak Trabzon'dan en uygun bağlantıyı seçebilir.
Zafer Anıtı yolu ve Kayalıdere buluntuları
Malazgirt Zafer Anıtı'nı görmek için Muş'tan ne kadar yol gidilir?
Anıt, şehrin yaklaşık 130 kilometre kuzeydoğusundaki Malazgirt'te, 1071 zaferinin anıldığı ovada yükseliyor ve 42 metre yüksekliğinde. Aynı ilçede Urartu döneminden kalma, sonraki dönemlerde onarılmış Malazgirt Kalesi de bulunuyor. Her yıl 26 ağustosta zafer yıldönümü burada kutlandığı için bu tarihlerde ilçe her zamankinden kalabalık oluyor.
Varto'daki Kayalıdere Kalesi'nde neler bulundu?
Şehrin yaklaşık 40 kilometre kuzeyindeki bu Urartu kalesinde yapılan kazılarda bir tapınak ve şarap mahzeni ortaya çıkarıldı.
Muş eski kaşarını diğer kaşarlardan ayıran ne?
Olgunlaştırılarak yapılan bu kaşar, coğrafi işaret alan yöresel peynirler arasında yer alıyor.
