Trabzon'da yamaçlar yılın büyük bölümünde nemli ve yeşil kalırken Iğdır, Ağrı Dağı'nın kuzey eteğinde, çevresindeki yüksek illere göre alçakta kalan sıcak bir ovaya kurulu. Biri dik dağların denize indiği yağışlı bir kıyı, öteki Aras Nehri'nin suladığı, kayısısıyla ve kendine özgü ılıman mikroklimasıyla bilinen bir sınır kenti; yolculuk boyunca hem iklim hem manzara bütünüyle değişiyor ve bavulun içeriği de buna göre kurulmalı.
İki şehir arasındaki kuş uçuşu mesafe yaklaşık 364 kilometre ve Pegasus bu güzergâhı tarifesinde çoğunlukla İstanbul Sabiha Gökçen aktarmasıyla kuruyor. Bazı tarihlerde sefer planına bağlı olarak başka bağlantı seçenekleri de listelenebiliyor, aktarmada geçecek bekleme ise seçilen uçuşlara göre değişiyor. Bu yüzden kalkış ve varış saatlerini birlikte okuyup İstanbul'da ne kadar zaman geçirileceğini baştan görmek, Iğdır'a varış saatini ve şehirdeki ilk günü planlamanın en sağlam yolu.
Iğdır'a inişte hangi yol izleniyor?
Iğdır Şehit Bülent Aydın Havalimanı şehrin doğusunda, Iğdır'ı Aralık ilçesine bağlayan kara yolunun üzerinde yer alıyor ve merkeze uzaklığı yaklaşık 17 kilometre. Uçaktan indikten sonra merkeze geçmek için taksi ya da kiralık araç kullanılıyor; Ermenistan, Nahçıvan ve İran'la sınırı olan bu ilde çevre ilçelere dağılan gezi noktaları için kendi aracıyla hareket etmek günü daha verimli kılıyor. İnişten sonraki pratik bilgiler şöyle sıralanabilir:
- Taksiyle merkeze yaklaşık 20-25 dakika
- Karakoyunlu ve Tuzluca gezileri için araç kiralama
- Yaz ortasında ova sıcak, şapka ve su gerekli
- Kışın çevredeki dağ yollarında kar görülebiliyor
Uçuş planı değişebilecek bir yolculukta bilet değişikliği kurallarına önceden bakmak, aktarmalı bir yolculukta tarih kaydırma ihtiyacına karşı hazırlıklı olmayı sağlar.
Trabzon Havalimanı kıyıda, merkezin hemen doğusunda
Kalkış noktası, şehrin doğusunda deniz kıyısına kurulmuş Trabzon Havalimanı; pisti sahile paralel uzanıyor ve merkezle arasındaki mesafe yalnızca yaklaşık 6 kilometre. Havalimanına taksiyle çeyrek saat civarında gidiliyor, Meydan'dan kalkan dolmuşlar ve belediye otobüsleri de kullanılabiliyor. Uçuştan önce zaman kalırsa Zağnos Vadisi Parkı'nda tarihi surların yanında yürümek ya da Hamsiköy'ün kaymaklı fırın sütlacından bir kâse yemek, Trabzon'dan ayrılmadan yapılabilecek kısa işler arasında.
Koç başlı mezar taşları nerede görülüyor?
Iğdır'ın tarih rotası çoğunlukla Karakoyunlu ilçesinden başlıyor. Burada kurulan Karakoyunlu Koç Başlı Mezar Taşları Açık Hava Müzesi, Karakoyunlu dönemine ait, koç başı biçiminde oyulmuş bazalt mezar taşlarını bir araya getiriyor. Koyu renkli volkanik taştan yontulmuş bu hayvan figürleri bir müze salonunda değil, gökyüzünün altında sergileniyor; bu yüzden ziyaret için güneşin sertleşmediği sabah saatleri daha rahat geçiyor. Aynı ilçede kaynak sularının Karasu Çayı'nı beslediği Bulakbaşı sulak alanı da kuş ve bitki çeşitliliğiyle bir sonraki durak olabiliyor.
- Karakoyunlu Koç Başlı Mezar Taşları Açık Hava Müzesi, Karakoyunlu ilçesi
- Harmandöven Ejder Kervansarayı, Iğdır-Doğubayazıt yolu yakını
- Çakırtaş Kul Yusuf Kümbeti, merkeze yaklaşık 11 kilometre
- Karakale (Sürmeli) Kalesi, merkeze yaklaşık 10 kilometre
Listedeki son durak sınır manzarasıyla ayrılıyor. Aras Nehri'nin Türkiye ile Ermenistan arasındaki sınırı çizdiği sarp yamaçta yükselen Karakale, on ikinci yüzyılın sonlarından kalan bir Selçuklu kalesi ve merkeze yalnızca 10 kilometre kadar uzakta. Batıya, Tuzluca'ya doğru ilerleyenler ise eski bir tuz yatağında açılmış galerileriyle Tuzluca Tuz Mağaraları'na uğrayabilir; merkezle arası yaklaşık 50 kilometre.
Kervansaray, kümbet ve Iğdır sofrası
Tarihi İpek Yolu'nun bir kolu üzerinde kurulan Harmandöven Ejder Kervansarayı, on üçüncü yüzyıldan kalma bir Selçuklu yapısı ve Iğdır'ı Doğubayazıt'a bağlayan yolun yakınında duruyor. Ova boyunca uzanan eski ticaret yolunun hâlâ ayakta kalan bu konaklama yapısı, Iğdır'ın yüzyıllardır bir geçiş noktası olduğunu hatırlatıyor. Merkeze daha yakın bir duraksa Çakırtaş köyündeki Kul Yusuf Kümbeti; 1485 tarihli, kitabeli bu kümbet merkezden yaklaşık 11 kilometre uzaklıkta ve kısa bir öğleden sonra gezisine sığıyor.
Sofrada Iğdır'ı tanımanın iki yolu var. Yöreye özgü, kızartılarak hazırlanan kıymalı köfte katlet ana yemeğin en bilinen seçeneği; zibilli pilav ise Iğdır mutfağının geleneksel pilavı olarak yanına konuyor. Kemikli et, nohut ve sebzelerle uzun süre pişirilen bozbaş da soğuk akşamlarda tercih ediliyor. Ovanın sıcak ikliminde yetişen coğrafi işaretli Iğdır kayısısının kurusu ise dönüşte bavula giren en yaygın ürün; şehre dair diğer bilgiler Pegasus Iğdır uçak bileti sayfasında.
Ova nisan ile haziran arasında en ılık günlerini yaşıyor.
Tuzluca renkleri ve Korhan Obruğu'nun kökeni
Tuzluca Gökkuşağı Tepeleri'nin renkli görüntüsü nereden geliyor?
Kızıl, kahverengi, gri ve sarı toprak katmanları tepelere bu görüntüyü veriyor; alan ulusal jeolojik miras listesinde ve merkeze yaklaşık 60 kilometre uzaklıkta.
Karakoyunlu'daki Korhan Obruğu bir göktaşının izi mi, yoksa doğal bir çöküntü mü?
Korhan Yaylası'ndaki yaklaşık 60 metre derinliğindeki bu karstik çöküntü halk arasında meteor çukuru diye anılıyor; aslında bir obruk ve merkeze yaklaşık 35 kilometre uzaklıkta.
Aras kıyısındaki kuş istasyonunda ne yapılıyor?
KuzeyDoğa Derneği'nin Tuzluca'nın Yukarı Çıyrıklı köyündeki istasyonunda kuşlar halkalanıyor ve sulak alanda çok sayıda tür gözlemleniyor.
Ağrı Dağı'nın kuzey yüzünü Iğdır'dan izlemek için hangi mevsim daha uygun?
Türkiye'nin en yüksek dağı olan 5.137 metrelik Ağrı Dağı'nın kuzey yüzü Iğdır ovasından bütün heybetiyle görülüyor. İlkbahar, yani nisan-haziran arası, ovanın en ılık ve gezi için en uygun dönemi. Yaz ortasında ova bölgenin en sıcak yerlerinden biri hâline geliyor; temmuz ise hem kayısı hasadının hem de temmuz-eylül arasında süren tırmanış sezonunun başladığı ay olarak dağa ilgi duyanları bölgeye çekiyor.
