Yolun başında Gaziemir'deki İzmir Adnan Menderes Havalimanı, sonunda ise Erhaç tarafına kurulmuş Malatya Erhaç Havalimanı var. Malatya'da inilen terminalden şehrin ortasına kadar 30 kilometreye yakın bir yol kalıyor; farklı kaynaklar bu uzaklığı 26 ile 34 kilometre arasında gösteriyor ve taksi yolculuğu yarım saat civarında sürüyor.
Ege kıyısıyla Fırat havzası arasındaki kuş uçuşu çizgi 953 kilometre uzunluğunda ve Anadolu'nun batı kıyısından doğudaki yaylalara kadar uzanıyor.
İzmir'den Malatya'ya nasıl gidilir?
İzmir'in havalimanı şehrin güney ucunda ve merkezden 18 kilometre kadar uzakta. Terminalin altında durağı bulunan İZBAN banliyö treni, Alsancak ya da Karşıyaka tarafından gelenler için trafiğe takılmadan ulaşmanın yolu. Havaş servisleri ve ESHOT otobüsleri de aynı yöne işliyor; taksiyle yaklaşık yirmi beş dakikada terminale varılıyor.
Uçak öğleden sonraysa sabahı Kemeraltı'nda geçirmek mümkün. Çarşının tarihî hanlarından birinde kahve içip katmerli hamuruyla bilinen boyozu haşlanmış yumurtayla birlikte yemek, İzmir'den ayrılmadan önceki son kahvaltı için iyi bir seçim.
Pegasus bu uzun hattı genellikle iki uçuşa bölüyor ve yolcuyu İstanbul'da, Sabiha Gökçen'de ikinci uçağa geçiriyor. Uçuş takviminin farklı dönemlerinde başka bağlantı türleri de görünebiliyor; İstanbul'daki ara süre kimi bilette bir saati bulmazken kimisinde çok daha uzun tutuyor. Bekleme kısa olduğunda yalnız kabin bagajıyla seyahat etmek ve koltuk seçimi aşamasında öne yakın bir sıra almak, ikinci uçağın kapısına zamanında yetişmeyi kolaylaştırır. Dönüşte valiz kuru kayısıyla dolacaksa kayıtlı bagaj sınırları da baştan hesaba katılmalı.
Erhaç'tan kente
Erhaç'taki meydan askeri uçuşlarla sivil seferlerin birlikte kullandığı bir havalimanı ve şehrin kuzeybatı ucunda bulunuyor. İnişten sonra terminalde şu seçenekler var:
- Yarım saat kadar süren taksi yolculuğu
- Havalimanından kalkan servis araçları
- Kiralık otomobil teslim alınan ofisler
Kentin merkezi depremlerden sonra hâlâ yeniden inşa ediliyor ve bazı tarihî yapılarda restorasyon sürüyor.
Bu yüzden Malatya'ya gelenlerin vakti çoğunlukla şehrin dışında, bahçelerde, göl kıyısında ve sofralarda geçiyor. Takvimin en hareketli dönemi, ağaçlardaki kayısının toplandığı haziran ile temmuz; yaz kuru ve sıcak, kış ise soğuk ve kar yağışlı. Bahar ile sonbahar da ılık geçtiğinden gezi için uygun. Duraklar birbirinden uzak olduğundan Erhaç'ta bir araç kiralayıp kente uğramadan bahçelere ya da Fırat kıyısına yönelmek mümkün.
Malatya'da nereler görülmeli?
Kentin çevresindeki başlıca duraklar ve aşağı yukarı uzaklıkları:
- Arslantepe Höyüğü, kuzeydoğu yönünde 7 kilometre
- Sultansuyu Harası, Akçadağ'da 40 kilometre
- Karakaya Baraj Gölü, doğu yönünde 40 kilometre
- Levent Vadisi, yine Akçadağ'da 50 kilometre
Şehre en yakın olan Arslantepe Höyüğü, insanların altı bin yıldan uzun süre üst üste yerleştiği bir tepe ve UNESCO Dünya Mirası listesinde. Depremden sonra da arkeolojik katmanları büyük hasar görmeden ayakta kaldı; inişin yapıldığı günün akşamına bile sığacak kadar kısa bir yol.
Batıya, Akçadağ'a gidildiğinde safkan Arap atlarının uzun zamandır yetiştirildiği Sultansuyu Harası karşılıyor. Aynı ilçede, kanyon kenarına kurulmuş cam bir seyir terasının kayalık bir manzaraya açıldığı Levent Vadisi bulunuyor ve iki nokta tek bir günde birleştiriliyor.
Doğu tarafında Fırat'ın üzerinde yayılan Karakaya Baraj Gölü, kıyı boyunca manzara ve tekneyle yapılan gezintiler için ayrı bir yarım gün istiyor.
Kentin 10 kilometre kadar kuzeydoğusundaki Battalgazi'de, 1224'te yapılan Selçuklu döneminden Ulu Cami ile Osmanlı'dan kalma Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı bulunuyor; ikisinde de depremin ardından restorasyon çalışmaları sürdüğü için ziyaret koşulları değişebiliyor.
Daha uzun bir gün ayırabilenler batıda, kente 110 kilometre kadar uzaklıktaki Darende'ye gidebilir. Tohma Çayı'nın oyduğu kanyonda yürüyüş ve rafting yapılıyor, ilçedeki Somuncu Baba Külliyesi ile ormanlık alandaki Günpınar Şelalesi de aynı programa giriyor.
Malatya'nın mutfağında köftenin ayrı bir yeri var. İri içli köftelerin minik bulgur toplarıyla aynı ekşili suda piştiği analı kızlı, çorbayla ana yemek arasında bir tabak. Sulu ve ekşi bir başka köfte yemeği olan ekşili köfte de sofralarda sık görülüyor; et ve sebzelerin yağlı kâğıda sarılıp fırına verildiği kağıt kebabı ise kente özgü bir başka tabak. Eve dönerken çantaya en çok giren ürün coğrafi işaretli Malatya kayısısı; içine fındık ya da ceviz doldurulmuş kayısılar, kayısı lokumu ve kayısı pestili de pazarlarda yan yana duruyor.
İzmir'den kayısı kentine uçuş soruları
Koyu renkli kurutulmuş kayısının farkı ne?
Gün kurusu denen bu kayısı kükürtlenmeden doğrudan güneşte kurutuluyor; rengi bu yüzden koyu kalıyor.
Kayısı hasadını yerinde görmek için hangi haftalar seçilmeli?
Hasat haziran-temmuz aylarına yayılıyor ve kentin kayısı festivali temmuzda düzenleniyor; bu dönemde Yeşilyurt ile Battalgazi çevresindeki bahçeler en hareketli hâlinde.
Nemrut'a Malatya tarafından çıkmak mümkün mü?
Evet, Kommagene Kralı Birinci Antiokhos'un dev heykellerinin bulunduğu zirveye Malatya tarafından da ulaşılıyor; dağ kentin yaklaşık 100 kilometre güneydoğusunda. Gün doğumu ve gün batımı ziyaretleriyle tanınan zirve yaz akşamlarında bile soğuk olduğundan kalın giysi gerekiyor, kışın ise yol kar nedeniyle kapanabiliyor. Bu nedenle Nemrut planı yaz aylarına ve sabah erken çıkılan bir güne göre yapılmalı.
