Bafra'nın kıyısında, Kızılırmak'ın denize karıştığı düzlükte uzanan Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti, uluslararası Ramsar sözleşmesiyle korunan bir sulak alan. Yüzlerce kuş türünün konakladığı sazlıklar, otlayan manda sürüleri ve gözlem kuleleri, Samsun merkezinin 55 kilometre kadar batısında bir arada görülüyor ve bu yolculuğun ağırlık merkezini oluşturuyor.
Cudi ile Gabar'ın arasındaki dağlık Şırnak'tan bu delta kıyısına kuş uçuşu 640 kilometre var. Yazları kavrulan Cizre ovasından, yılın her mevsiminde yağmur alabilen yeşil Karadeniz kıyısına geçiliyor; valizi hazırlarken bu iklim farkını hesaba katmak gerekiyor.
Cizre'den Çarşamba'ya
Şırnak'taki havalimanına yapılan seferler döneme göre değişebiliyor ve Pegasus'un bu iki kent için listelediği seçenekler tarihten tarihe farklılaşıyor. Samsun'a giden bağlantıların genel görünümü Pegasus Samsun uçak bileti sayfasında yer alıyor; tarih kayarsa bilet değişikliği adımları izlenebilir. Aktarmalı bir planda iki uçuş arasındaki bekleme, seçilen bağlantıya göre kısa ya da uzun çıkabiliyor.
Uçağa binilecek Şerafettin Elçi Havalimanı, Şırnak'ın kendisinden çok Cizre'nin yanı başında: il merkezine 60 kilometre kadar, Cizre'ye ise yalnızca 15 kilometre. Şırnak'tan gelenler taksiyle 45-50 dakikalık bir dağ yolu katediyor, Cizre'den çıkanlar ise çeyrek saatte terminale varıyor. Sefer saatine bağlı servisler ve kiralık otomobil de bu yolda kullanılabiliyor.
İnişin yapıldığı terminal ise Samsun'un doğusunda, Çarşamba sınırları içinde ve deniz kıyısına yakın. Kente giden 23 kilometreyi taksi yarım saate yakın bir sürede alıyor; uçuşlarla eşzamanlı kalkan havalimanı otobüsü ve kiralık araç da bulunuyor.
Delta ve kanyon
Deltaya gitmek için Samsun'dan Bafra yönüne dönülüyor. Gözlem kulelerinden sazlıklara bakıldığında göçmen kuşlarla manda sürüleri aynı manzarada görülebiliyor; dürbün, bu gezinin en işe yarar eşyası.
Kentin güneybatısına, Vezirköprü'ye doğru yaklaşık 110 kilometre gidildiğinde Altınkaya Baraj Gölü'nün suları Şahinkaya Kanyonu'nu dolduruyor. Derin kanyon tekneyle geziliyor; kaya duvarları arasında suyun üzerinde ilerleyen tur, kuş gözleminden sonra ikinci bir doğa günü için iyi bir seçenek. Yolun uzunluğu nedeniyle sabah erkenden yola çıkmak, dönüşü gün ışığında yapmayı kolaylaştırıyor.
Havza ilçesi, merkezden 85 kilometre içeride. Burada Mustafa Kemal'in Milli Mücadele'nin ilk haftalarında konakladığı ve ünlü genelgelerin yazıldığı yapı, bugün Havza Atatürk Evi Müzesi adıyla gezilebiliyor; Samsun sahilindeki Bandırma Gemi Müzesi'yle birlikte aynı tarihin iki durağını oluşturuyor.
Bafra ile Çarşamba pidesi aynı sofrada
Masaya en sık gelen tabak, hamuru incecik açılıp boylu boyunca uzatılan ve içi cömertçe doldurulan Bafra pidesi. Aynı ilin bir başka ilçesinin adını taşıyan Çarşamba pidesi, farklı hamuru ve pişirme biçimiyle ayrı bir tat sunuyor. Dönüş bavuluna ise Terme ve kıyı ilçelerinin bahçelerinden toplanan fındık konuyor; Kızılırmak ile Yeşilırmak ovalarında yetişen Bafra ve Çarşamba pirinci de aynı tezgâhlarda satılıyor.
Delta gözlem kuleleri ve Samsun yağmuru
Kızılırmak Deltası'ndaki gözlem kulelerine dürbünsüz çıkmak anlamlı mı?
Kuleler sazlıkları geniş bir açıdan gösterse de yüzlerce kuş türünü ayırt etmek için yanınızda bir dürbün bulunması gözlemi çok daha verimli kılıyor.
Samsun'da yağmur için valize ne eklenmeli?
Kentte yılın her döneminde yağmur görülebildiği için yaz aylarında bile hafif bir yağmurluk ya da şemsiye bulundurmak mantıklı. Yazlar ılık ve nemli, sıcaklık genelde 25-30 derece arasında seyrediyor; kışlar ise ılıman ve yağışlı, kıyıda kar nadir görülüyor.
Batıpark'taki teleferik hangi tepeye çıkarıyor?
Teleferik, antik Amisos tümülüslerinin bulunduğu Amisos Tepesi'ne çıkıyor; tepe kentin Atakum yönünde ve tepeden Samsun manzarası izleniyor.
Kaz tiridi hangi ilçenin kış yemeği?
Kaz eti ve yufkayla hazırlanan bu yemek özellikle Çarşamba'da, kış aylarında yapılıyor; aynı mevsimde Karadeniz'in taze hamsisi de tava ya da buğulama olarak sofraya geliyor. Rulo hamurdan yapılan cevizli ya da kıymalı nokul ise çayın yanında yenen yöresel bir çörek.
Şırnak'tan yola çıkarken yanınıza hangi yöresel ürünü almak uygun olur?
Cudi ve Gabar'ın florasından gelen dağ balı ve kekik, taşıması kolay ve Şırnak'a özgü hediyelikler arasında.
