Muş'u yılın birkaç haftası için ayrı bir yer yapan şey, Murat Nehri'nin suladığı geniş ovada açan Muş lalesi. Yalnızca bu bölgede yetişen endemik çiçek nisanın son günleriyle mayısın başında topraktan çıkıyor ve ovanın büyük bir kısmını kırmızıya boyuyor; birkaç hafta sonra da sessizce çekiliyor. Kentin geri kalan yüzü, 1071 Malazgirt Zaferi'nin hatırası, Selçuklu köprüsü ve kış aylarında kar altında kalan dağlarla tamamlanıyor.
Şırnak ile Muş arasında kuş uçuşu 158 kilometre bulunuyor. Şırnak'ın havalimanında seferler dönemsel olabildiği için bu iki şehri bağlayan uçuş seçenekleri de seçilen tarihe göre değişiyor; bir dönem aktarmalı birkaç eşleşme çıkarken başka haftalarda liste daralabiliyor. Muş tarafında ise kışın kar, buzlanma ve tipi uçuşlarda gecikmeye neden olabiliyor.
Lale dönemine denk gelmek isteyenler için yolculuk tarihini haftalar öncesinden belirlemek planın en kritik adımı.
Lale ovasına uzanan yol
Şırnak'tan bağlantı tarihe göre değişiyor
Şerafettin Elçi'deki uçuş takvimi yıl içinde sabit kalmadığından, Muş'a gidecek bir yolcunun ilk işi hangi haftalarda seçenek bulunduğuna bakmak oluyor. Bu kontrolü erken yapmak, lale gibi kısa süren bir manzarayı kaçırmamak açısından önemli. Aktarma şehri ve aradaki bekleme süresi, o tarihte açık olan uçuşlara bağlı. Lale dönemi gibi kısa bir zaman aralığını hedefleyen yolculuklarda gidişi birkaç gün öne çekebilecek bir esneklik bırakmak işi kolaylaştırıyor; iki uçuşun işlemlerini online check-in ile önceden halletmek de aktarmada zaman kazandırıyor.
Cizre yakınındaki terminalden kalkış
Yolcular uçağa Şırnak kentinde değil, güneydeki Cizre'nin yanı başında biniyor. Cizre'de yaşayanlar için terminal bir taksi mesafesinde; il merkezinden gelenler ise dağların arasından altmış kilometre kadar iniyor. Uçuşlara göre düzenlenen servisler de bu iki yönden yolcu taşıyor, isteyen aracını terminalde kiralayıp bırakabiliyor. Kış aylarında yüksek kesimlerdeki yollar karla kapanabildiğinden şehir merkezinden gelenlerin hesaba fazladan zaman eklemesi gerekiyor.
Uçuş öncesi Cizre'de geçirilecek birkaç saat, Mem û Zin anlatısıyla anılan türbeyi ve Dicle kıyısındaki kaleyi görmeye yetiyor.
Malazgirt zaferiyle anılan ovadaki pist
Sultan Alparslan Havalimanı, adını taşıdığı hükümdarın zaferiyle anılan ovanın tam ortasında, kentin on üç kilometre kadar doğusunda. Pist askerî uçaklarla ortak kullanılıyor. Terminalden çıkan bir taksi yirmi dakikadan kısa sürede şehre ulaşıyor, servis otobüsleri de inişlere göre hareket ediyor. Lale tarlaları ve Haçlı Gölü gibi dağınık noktaları gezmek istiyorsanız havalimanında araç kiralamak işinizi epey kolaylaştırır. Bilet ayrıntıları Pegasus Muş uçak bileti sayfasında bulunuyor.
Ovadan göle, gölden piste
Muş'un doğası mevsime göre üç ayrı yüz gösteriyor. Baharda ova lalelerle doluyor; yazın Bulanık'taki Haçlı Gölü, kuş göç yolunun üzerinde kalan konumuyla kuş gözlemcilerinin ve doğa yürüyüşçülerinin adresi oluyor. Kış geldiğinde ise kente sadece sekiz kilometre uzaklıktaki Güzeldağ Kayak Merkezi'nin pistleri kayakçıları ağırlıyor. Haziran-eylül arası hava ılık ve kuru, geceler serin. Varıştan sonraki ilk gün için önerilen akış:
- Sabah ovada lale tarlaları ya da Tarihi Murat Köprüsü
- Öğle öncesi merkezdeki Muş Kalesi ve Ulu Cami
- Öğle yemeğinde Muş köftesi
- Öğleden sonra yaklaşık 70 kilometre kuzeydoğudaki Haçlı Gölü
- Kış aylarında bu duraklar yerine Güzeldağ pistleri
Muş sofrasında bulgur ve kıymayla yoğrulan Muş köftesi ilk sırada geliyor. Keşkeği en iyi bulabileceğiniz yer ise Malazgirt; ilçedeki küçük aile lokantaları buğdayı etle birlikte ağır ağır pişirerek bu yemeği sofraya getiriyor; Zafer Anıtı'nı görmek için ilçeye gidenlerin öğle durağı çoğu zaman burası. Lale haftalarına ya da kayak sezonuna göre yolculuk planlayanlar, Şırnak'tan uygun uçuş bulunan günleri Seyfly arama formunda seçtikleri aya göre listeleyebilir.
Selçuklu köprüsü ve zafer yıldönümü
Muş Ovası'ndaki Selçuklu köprüsü hâlâ kullanılıyor mu?
On üçüncü yüzyıldan kalan Tarihi Murat Köprüsü 12 kemerli ve yaklaşık 143 metre uzunluğunda; bugün de kullanılıyor.
Zafer yıldönümünde Malazgirt'e gitmek isteyen biri hangi günü seçmeli?
Malazgirt Zaferi'nin yıldönümü her yıl 26 Ağustos'ta kutlanıyor ve törenlerin merkezi, Meydan Muharebesi alanındaki 42 metre yüksekliğindeki anıt. İlçe Muş merkezine yaklaşık 130 kilometre uzaklıkta.
Muş eski kaşarını sıradan kaşardan ayıran ne?
Muş eski kaşarı uzun süre olgunlaştırılan ve coğrafi işaret alan bir yöresel peynir.
Kayalıdere Kalesi'ndeki kazılarda neler çıktı?
Varto yakınındaki Kayalıdere, Muş'un yaklaşık 40 kilometre kuzeyinde kalan bir Urartu kalesi. Yapılan kazılarda tapınak kalıntıları ve bir şarap mahzeni gün yüzüne çıkarıldı. Kale, Muş'un yalnız Selçuklu ve Malazgirt tarihiyle değil, çok daha eski Urartu katmanlarıyla da bağını gösteriyor; Haçlı Gölü ya da Malazgirt yönüne yapılacak bir günlük gezinin yanına eklenebilir.
