Ağrı, Türkiye'nin en yüksek dağına adını veren şehir. 5.137 metrelik Ağrı Dağı il sınırları içinde, Doğubayazıt tarafında yükseliyor ve yaz aylarında izinli tırmanışlarla, yılın geri kalanında ise eteklerinden görülen silueti ve çevresindeki geniş yaylalarla şehrin kimliğini belirliyor. Uzun ve sert kışlar da bu kimliğin parçası; sıcaklığın sık sık sıfırın çok altına indiği aylarda yaylalar karla örtülüyor.
Bu yolculuğun iki ucundaki havalimanlarında, yani Cizre yakınındaki Şırnak Şerafettin Elçi ile Ağrı Ahmed-i Hani'de seferler dönemsel olabiliyor. Hangi tarihte hangi uçuş seçeneğinin bulunduğu haftadan haftaya değiştiğinden bağlantı yapısı ve aktarma süresi de sabit değil. Doğubayazıt'a yönelecek yolcular için Iğdır'daki havalimanı da akılda tutulabilecek bir alternatif; Doğubayazıt ile İshak Paşa Sarayı Iğdır'a yaklaşık 90 kilometre uzaklıkta.
İki şehir arasındaki kuş uçuşu mesafe 268 kilometre.
Şerafettin Elçi'ye ilçeden çeyrek saat
Şerafettin Elçi Havalimanı il merkezinde değil, Cizre ilçesinin sınırları içinde kurulu. Cizre'ye 15 kilometre mesafedeki terminale taksiyle çeyrek saatte varılırken, Şırnak şehir merkezinden gelenlerin yaklaşık 60 kilometrelik yolu 45-50 dakika sürüyor. Uçuşlara göre ayarlanan servisler ve kiralık otomobiller de bu yol için kullanılıyor. Cudi ile Gabar dağlarının çevrelediği ilde merkezden havalimanına inen yolun Kasrik Boğazı'ndan geçtiği, kaya kabartmaları ve yazıtlarıyla bilinen tarihî bir geçit olduğu da yol boyunca hatırlanabilir.
Cizre ve Silopi'de yazlar çok sıcak geçiyor; temmuz ve ağustosta uçuş öncesinde açık havada uzun süre beklemek yorucu olabileceğinden kalkış saatine göre evden çıkışı ayarlamak önemli. Aktarmalı bir planda iki uçuşun arası daraldığında ya da tarih kaydığında bilet değişikliği koşulları yeni seçeneği belirlerken yol gösterir.
Valizde yer varsa Cudi ve Gabar yamaçlarından gelen bal ile kekik, Ağrı'daki yakınlar için hafif bir hediye olur.
Ahmed-i Hani'den dokuz kilometrede şehir
Ahmed-i Hani Havalimanı şehrin batısında, Erzurum yoluna bakan tarafta ve merkeze 9 kilometre uzaklıkta. Taksi kısa sürede şehre ulaştırıyor; uçuş saatlerine göre çalışan servis ve araç kiralama da seçenekler arasında. Gezinin önemli bölümü Doğubayazıt ve Diyadin yönünde olduğundan, havalimanından alınan bir otomobil birkaç günlük programı rahatlatıyor. Doğubayazıt'a kara yoluyla yaklaşık 100 kilometre gidildiğini, yaz dışındaki aylarda ise yolların karla kapanabileceğini hesaba katmak gerekiyor.
Göl, gemi, traverten
Doğubayazıt yakınlarında, Üzengili köyü civarında gemi biçimli bir doğal oluşum bulunuyor. Halk arasında Nuh'un Gemisi'nin izi olarak anılan bu yer, merkeze yaklaşık 115 kilometre uzaklıkta ve bölgeye gelen ziyaretçilerin en çok merak ettiği duraklardan biri. Oluşumun Cudi Dağı'na bağlanan anlatılarla birlikte düşünülmesi, Şırnak'tan gelen bir yolcu için bu ziyareti ayrıca ilginç kılıyor; iki dağ da aynı hikâyenin farklı rivayetlerinde yer buluyor.
Taşlıçay ile Doğubayazıt arasında, yüksek rakımda volkanik bir setin önünde biriken Balık Gölü yer alıyor. Yazın yeşil çayırlarla çevrelenen göl, çadır kurmak ve doğada yürümek isteyenlerin tercih ettiği bir nokta; serin ve kuru geçen Ağrı yazı bu tür bir kamp için en uygun dönem. Kışın ise yoğun kar ve buzlanma göl çevresine ulaşımı zorlaştırdığından, gölün yeşil çayırlarını görmek isteyenlerin haziran ile eylül arasındaki ayları seçmesi gerekiyor.
Merkeze yaklaşık 70 kilometre uzaklıktaki Diyadin'de Murat Nehri'nin çevresinde sıcak su kaynakları yeryüzüne çıkıyor. Nehrin oyduğu kanyon boyunca kireçtaşının biriktirdiği traverten basamakları ve buhar yükselen çıkışlar bir arada görülüyor. Kaplıcalarda dinlenmek isteyenler bu alanı yarım güne sığdırabilir; Doğubayazıt'a giden günden ayrı planlamak, iki bölgeyi de acele etmeden gezmeyi sağlar.
- Nuh'un Gemisi oluşumu, Üzengili köyü yakını
- Balık Gölü, Taşlıçay-Doğubayazıt arası
- Diyadin kaplıcaları ve traverten alanı
Akşam sofrasında Doğu Anadolu'nun doyurucu yemeği keledoş bekliyor: kurutulmuş yoğurt yani kurut, buğday ve otlarla uzun süre pişiriliyor. Çayın yanına ise tereyağlı iç harçla doldurulan fırın çöreği kete geliyor. Yayla hayvancılığından gelen tereyağı ve otlu peynir kahvaltı masasını tamamlıyor, yüksek yaylalardan toplanan çiçek balı da dönüş valizine giriyor. Etin tokmakla dövülüp haşlanarak pişirildiği abdigör köftesi ise Ağrı'ya özgü bir başka tat; Şırnak'ın küpetinden ve serbidevinden sonra bu sofra tanıdık ama farklı bir dağ mutfağı sunuyor.
Göl kıyısında kamp ve kaplıca için en uygun haziran ile eylül arasındaki haftalarda iki havalimanında hangi uçuşların açık olduğunu arama formunda tarih seçerek karşılaştırabilirsiniz; Ağrı'ya dair öteki seçenekler Pegasus Ağrı uçak bileti sayfasında.
Tendürek'in kara arazisi ve hasude tarifi
Tendürek Dağı'nın çevresindeki kara arazi nasıl oluşmuş?
Ağrı Dağı'nın güneyindeki volkanik Tendürek Dağı, çevresini saran lav akıntılarıyla biliniyor; bu arazi Doğubayazıt'ın güneyinde uzanıyor.
Hasude hangi malzemelerle yapılıyor?
Nişasta, tereyağı ve şekerle hazırlanan hasude, Ağrı'ya özgü bir tatlı olarak biliniyor.
Cizre'deki Cudi Dağı ile Ağrı'daki gemi izi arasında nasıl bir bağ kuruluyor?
Cizre ile Silopi arasında yükselen Cudi Dağı, kanyonları ve yürüyüş rotalarıyla biliniyor. Rivayete göre Nuh'un gemisinin oturduğu yer olarak anılan dağ, Ağrı'daki gemi biçimli oluşumla aynı anlatının bir başka durağı sayılıyor. Yazın Cizre tarafı çok sıcak geçtiğinden yürüyüşler için nisan-haziran ya da eylül-ekim daha uygun; kışın ise dağlık kesimlerde kar görülüyor.
