Şırnak'ta Cudi ile Gabar'ın sarp yamaçları ve yazın kavuran Cizre sıcağı varken Amasya, Yeşilırmak'ın iki yakasına dizilmiş evleriyle dar ve yumuşak bir vadide yaşıyor. Sınır ilinin dağlarından şehzadeler şehrine giden yol, kara yoluyla uzun bir gün demek; uçakla ise iki ayrı uçuşu birleştiren bir plan söz konusu.
İki havalimanı arasında kuş uçuşu 683 kilometre bulunuyor. Şırnak'ın Cizre yakınındaki havalimanında uçuşların dönemsel olabilmesi yüzünden bu rotada sabit bir uçuş düzeninden söz etmek zor; seçenekler tarihten tarihe değişiyor ve hangi bağlantının açık olduğu ancak tarih seçildiğinde görülüyor.
Cudi'den Yeşilırmak'a
Güne göre değişen aktarma ve bekleme
Listede çıkan seçeneklerin aktarmalı olup olmadığı, bağlantının hangi şehirde kurulduğu ve iki uçuş arasındaki beklemenin ne kadar sürdüğü, seçilen güne göre farklılaşıyor. Bu nedenle aynı hafta içindeki birkaç tarihi yan yana koymak, tek bir güne bağlı kalmaktan daha gerçekçi bir yaklaşım.
Uzun bir günün iki uçuşunda yan yana oturmak isteyen aileler koltuk seçimi adımını rezervasyon sırasında tamamlayabiliyor.
MZH'den Yeşilırmak kıyısına kırk beş dakika
Amasya'nın havalimanı (MZH) adını paylaştığı Merzifon ilçesinde, kentin batı tarafında duruyor. Şehirle arasında yaklaşık 45 kilometre var; taksi bu yolu kırk beş dakika civarında alıyor, uçuşlara göre ayarlanan servis ile kiralık araç da kullanılabiliyor. Araç kiralayanlar için çevre de yakın: Çorum yaklaşık 90, Tokat 115, Samsun 130 kilometre uzaklıkta, Taşova'daki Borabay Gölü ise 65 kilometrelik bir mesafede. Bu da Amasya'yı merkez alan birkaç günlük bir bölge gezisini rahatça kurulabilir kılıyor.
Kışın vadide sabahları sis görülebildiği için erken saatte inen yolcuların transfer süresini biraz geniş tutması yerinde olur.
Cizre yakınındaki terminal
Kalkış noktası olan NKT, il merkezine değil Cizre'ye yakın kurulmuş. Cizre ile terminal arası 15 kilometre, il merkeziyle arası 60 kilometre; Cizre'den çeyrek saatte gelinirken merkezden çıkan yolcu yolda 45-50 dakika geçiriyor. Taksiye ek olarak uçuşlara bağlı servis ve kiralık araç da var. Kışın il merkezi ve dağlık kesim karlı geçtiğinden, merkezden yola çıkacak yolcunun bu mevsimde fazladan zaman ayırması gerekiyor.
Kalkıştan önceki saatleri Dicle kıyısında değerlendirmek isteyenler için Cizre'nin tarihi merkezi elverişli. Adını tuğlasının renginden alan Kırmızı Medrese'de Şeyh Ahmed el-Cezerî yatıyor; sur içinde ise Mem ile Zin'in dillere düşen hikâyesine adanmış türbe görülebiliyor.
Yazın Cizre'de çok sıcak bir hava hâkimken Amasya vadisi akşamları ırmak kıyısında serinliyor, bu yüzden valize hafif bir ceket koymak yeterli.
Irmağa bakan evler neden ünlü?
Amasya'nın en tanıdık görüntüsü Yalıboyu Evleri. Yeşilırmak kıyısında sıralanan bu tarihi Osmanlı konakları cephelerini doğrudan ırmağa çeviriyor ve arkalarında yükselen kayalıklara yaslanıyor. Akşam karşı kıyıdan bakıldığında, kayalara oyulmuş ve gece ışıklandırılan Pontus kral mezarlarıyla birlikte şehrin en çok fotoğraflanan sahnesi ortaya çıkıyor.
Konakların bir kısmı restore edildi; ırmak kıyısındaki Hazeranlar Konağı da bunlardan biri ve içinde etnografya bölümü bulunuyor.
Harşena'ya çıkmaya değer mi?
Şehrin üzerinde yükselen Harşena Kalesi Pontus döneminden kalıyor ve şehre bakan en geniş seyir noktasını sunuyor. Vadinin dar yapısını, ırmağın kıvrımını ve iki yakadaki mahalleleri ancak bu yükseklikten bir arada görebiliyorsunuz. Yazın vadi gündüz ısındığı için kaleye sabah ya da akşamüstü çıkmak daha rahat.
Irmak kıyısında külliye
Yeşilırmak kıyısındaki İkinci Bayezid Külliyesi on beşinci yüzyılda camisi, medresesi ve imaretiyle birlikte kurulmuş bir Osmanlı yapı grubu. Yine merkezdeki Amasya Darüşşifası 1308'de hasta tedavisi için yapılmıştı; bugün Sabuncuoğlu adını taşıyan tıp ve cerrahi tarihi müzesine dönüşmüş durumda ve külliyeyle aynı yürüyüşe kolayca katılabiliyor.
Merkezdeki Amasya Müzesi ise arkeolojik buluntuların yanında İlhanlı dönemine ait mumyalarıyla tanınıyor. Yağmurlu bir öğleden sonrayı değerlendirmek için iyi bir seçim; kışın vadide yağış eksik olmuyor.
Kat kat Amasya çöreği, haziran kirazı
Sabah çayının yanına Amasya'da kat kat açılan, yağlı bir çörek konuyor; fırınlardan sıcak çıkan Amasya çöreği şehrin kahvaltı alışkanlığı. Haziranda ise tezgâhlar vadide olgunlaşan Amasya kirazı ile doluyor. Atatürk'ün şehre gelişinin yıl dönümü olan 12 Haziran'daki kutlamalar ve Şehzadeler Festivali de bu aya denk geldiğinden haziran, şehrin en hareketli dönemlerinden biri.
Şırnak tarafındaki seferlerin döneme göre açılıp kapanabildiğini hesaba katarak kiraz mevsimine denk gelen birkaç tarihi Seyfly arama formunda karşılaştırmak, Amasya planını sağlam bir uçuşa bağlamanın yolu.
Cizre'den havalimanı süresi ve kral mezarları
Şırnak merkezinde kalan biri havalimanına gitmek için ne kadar süre ayırmalı?
Merkezle havalimanı arasındaki 60 kilometre taksiyle 45-50 dakika sürüyor; kışın dağ yollarında kar görülebildiği için bu süreye pay eklemek gerekiyor.
Amasya'daki kral mezarları akşam da görülebiliyor mu?
Harşena Dağı yamacına oyulmuş Pontus kral mezarları gece ışıklandırıldığı için akşam yürüyüşünde de izlenebiliyor.
Borabay Gölü'ne Amasya'dan günübirlik gidilir mi?
Taşova'daki Borabay Gölü Amasya merkezine yaklaşık 65 kilometre uzaklıkta, bu yüzden günübirlik bir gezi için uygun. Çam ormanlarıyla çevrili, krater benzeri bu dağ gölü doğa yürüyüşü ve piknikle biliniyor. Toplu taşımaya kıyasla kiralık araç daha esnek bir seçenek; nisan-haziran ve eylül-ekim aylarında göl çevresinde yürümek, yaz sıcağına göre daha keyifli oluyor.
