Yolculuk Karadeniz kıyısında, Samsun Çarşamba Havalimanı'nda (SZF) başlıyor. Terminal adını taşıdığı şehirden çok Çarşamba ilçesine yakın; Samsun merkezinin doğusunda ve sahilin hemen gerisinde kalıyor.
Merkezden havalimanına 23 kilometre kadar yol var. Taksiyle 25-30 dakika süren bu mesafe için uçuş saatlerine göre çalışan havalimanı otobüsü ya da kiralık araç da kullanılabiliyor.
Samsun'dan Muş'a kuş uçuşu 515 kilometre; deniz seviyesindeki bir liman kentinden Murat Nehri'nin geniş ovasına doğru giden bir rota bu. Pegasus'un iki şehir arasında listelediği seçeneklerin büyük kısmı İstanbul Sabiha Gökçen'de aktarma içeriyor. Kimi tarihlerde başka bir bağlantı da görünebiliyor ve iki uçuş arasındaki bekleme her seferinde farklı uzunlukta.
Bağlantı çoğu tarihte İstanbul'da kuruluyor
Aktarmalı bir yolculukta bileti asıl belirleyen, iki uçuşun saatlerinin nasıl eşleştiği. Kalkış saati uygun görünen bir seçenek, aktarmadaki uzun bekleme yüzünden Muş'a geç saatte ulaşabiliyor; bu yüzden karar verirken varış saatini de en az kalkış kadar önemsemek gerekiyor.
Muş'un kışı uzun sürüyor ve kar ile tipi bu mevsimin olağan hava olayları; bazı günler uçuşların gecikmesi bu yüzden şaşırtıcı değil. Kışın gidecekler için bilet değişikliği koşullarını önceden bilmek, olası bir tarih kaymasında işleri hızlandırır.
Daha sakin bir yolculuk isteyenler için iki dönem var. Nisan sonu ile mayıs başı ovanın lale haftaları; haziran-eylül arası ise havanın ılık ve kuru, gecelerin serin geçtiği gezi mevsimi.
İniş noktası Murat'ın suladığı ovada
Muş Sultan Alparslan Havalimanı (MSR) şehrin doğusunda, geniş Muş Ovası'nın içinde yer alıyor ve askeri kullanımla ortak işletiliyor. Kente uzaklığı 13 kilometre; şehre geçiş taksiyle çeyrek saati biraz aşıyor, servis ya da kiralık araçla da gidilebiliyor. Kayalıdere Kalesi ya da Haçlı Gölü gibi şehir dışındaki duraklar düşünülüyorsa kiralık araç daha esnek bir yol.
Muş'a ait diğer uçuş bilgileri Pegasus Muş uçak bileti sayfasında bir arada duruyor.
Samsun'da son saatler sahil boyunda geçiyor
Karadeniz'in en kalabalık kenti olan Samsun, Milli Mücadele'nin başladığı şehir olarak anılıyor; Mustafa Kemal'in ayak bastığı gün olan 19 Mayıs her yıl burada kutlanıyor. İlkadım sahilindeki Bandırma Gemi Müzesi, o yolculuğu yapan vapurun birebir kopyasını ve çevresindeki açık hava sergisini bir araya getiriyor. Zaman kalırsa Batıpark'tan teleferikle Amisos Tepesi'ne çıkıp antik tümülüslerin yanından şehre bakmak da mümkün.
Cumhuriyet Meydanı'ndaki atlı Atatürk heykeli Onur Anıtı da şehrin simgesi; Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel'in eseri, sahile inmeden önce kısa bir durak olabilir.
Yolculuktan önce bir dilim ince ve uzun Bafra pidesi, Samsun'dan ayrılmanın klasik biçimi. Muş'un kışı sert geçtiğinden, ılık kıyıdan çıkarken çantaya kalın bir mont eklemek gerekiyor.
Muş'un tarihi merkezi yürüyerek gezilebiliyor
Şehrin en eski yerleşim yeri sayılan Muş Kalesi, bugün mesire alanı olarak kullanılan bir tepede. Kaleden ovaya bakmak, Muş'un nasıl geniş bir düzlüğün kenarına kurulduğunu anlamanın en kolay yolu. Nisanın son günleriyle mayısın ilk haftalarında bu düzlük, yalnızca kısa bir süre çiçek açan ve başka yerde yetişmeyen Muş lalesiyle kırmızıya dönüyor.
Merkezde iki yapı şehrin Selçuklu dönemini anlatıyor. On üçüncü yüzyılda Alaeddin Bey'in yaptırdığı Alaeddin Bey Camii ve aynı dönemden kalıp hâlâ kullanılan hamamı bunlardan ilki. Demirciler sokağındaki Yıldızlı Han ise 1307'de kesme taş ile kerpicin bir arada kullanılmasıyla yapılmış; han, sokağın tarihi dokusunun en dikkat çeken parçası.
Bu turu tamamlayan bir başka yapı Muş Ulu Camii. On dördüncü yüzyılda yapıldığı tahmin edilen camide Şeyh Muhammed-i Mağribi'nin mezarı bulunuyor.
Kale, camiler ve han merkezde toplandığı için hepsi yarım günlük bir yürüyüşe sığıyor.
Herse ve kete Muş sofrasının iki ucunu tutuyor
Ana yemek tarafında herse var; buğdayla et aynı kapta saatlerce kaynayarak bu geleneksel yemeğe dönüşüyor ve soğuk günlerin sofrasına yakışıyor. Kahvaltıda ve yol azığında ise tereyağlı yöresel çörek kete yer alıyor. Samsun'a dönerken valize birkaç kete koymak, yolculuğun en kolay taşınan hatırası.
Peynir sevenler için coğrafi işaretli Muş eski kaşarı da listeye eklenebilir. Ağır ürünler valize girecekse bagaj hakkı sınırlarına göz atmak iyi olur.
Murat Köprüsü ve Malazgirt anma günü
Muş Ovası'ndaki tarihi Murat Köprüsü hâlâ kullanılıyor mu?
Evet, on üçüncü yüzyıldan kalan, 12 kemerli ve yaklaşık 143 metre uzunluğundaki Selçuklu köprüsü bugün de kullanılıyor.
Malazgirt'teki Zafer Anıtı'nı görmek için hangi gün gitmek anlamlı?
Malazgirt Zaferi'nin yıldönümü kutlamaları her yıl 26 ağustosta yapılıyor; 42 metrelik anıt Muş'un yaklaşık 130 kilometre kuzeydoğusunda.
Muş'ta kayak yapmak için şehirden uzaklaşmak gerekiyor mu?
Güzeldağ Kayak Merkezi Muş merkezine yalnızca 8 kilometre kadar uzaklıkta ve kış aylarında kullanılıyor; günübirlik kaymak için yeterince yakın.
Kayalıdere Kalesi'nde kazılarda neler bulundu?
Varto yakınlarında, Muş'un yaklaşık 40 kilometre kuzeyindeki Kayalıdere, Urartu dönemine ait bir kale. Kazılarda tapınak ve şarap mahzeni ortaya çıkarıldı. Kiralık araçla yarım günde gidilip görülebilen kale, Bulanık'taki Haçlı Gölü ile birlikte Muş'un kuzey tarafını tanıtan bir gezinin parçası olabilir; göl, kuş göç yolu üzerinde bulunduğu için doğa yürüyüşü ve kuş gözlemi için de uygun.
