Mardin'den Hatay'a gitmek için en anlamlı aylar, iki şehrin iklimi aynı anda yumuşadığında geliyor: mart ile mayıs arası ve sonbaharın ikinci yarısı. Mardin'de en iyi dönem mart-mayıs ile eylül-kasım arası sayılırken Hatay ilkbaharda ve ekim-kasımda en rahat gezilen hâline giriyor. Bu aylarda Antakya'da gün, sokaklarda yürüyerek ve sofrada uzun oturarak geçiyor; Defne'deki Harbiye Şelaleleri çevresindeki defne ve çınar gölgesi de ilkbaharın en sevilen mesire durağı oluyor.
Temmuz ve ağustosta ise iki şehir de zorlayıcı, çünkü Mardin'de 40 derecenin üzeri sık görülüyor, Hatay'da sıcağa yüksek nem ekleniyor.
Mardin'den çıkış ve bağlantı nasıl kuruluyor?
Mezopotamya ovasına bakan yamaçtaki şehrin havalimanı, Nobel ödüllü bilim insanı Aziz Sancar'ın adını taşıyor ve merkezin yaklaşık 20 kilometre güneybatısında, Kızıltepe yolu üzerinde bulunuyor. Taksiyle yaklaşık 25 dakikalık bir yol söz konusu; uçuş saatlerine göre havalimanı servisi ve araç kiralama da kullanılabiliyor. Eski Mardin'in taş sokaklarında kalanlar, terminale çıkmadan önce dar abbaraların arasından valizle geçmenin zaman alacağını hesaba katmalı.
İki havalimanı arasında kuş uçuşu yaklaşık 400 kilometre var. Bu iki güney şehri arasında Pegasus yolcusu çoğunlukla Sabiha Gökçen'de uçak değiştiriyor; bazı tarihlerde başka bir ara durak da listede çıkabiliyor ve iki uçuş arasındaki bekleme her seçimde farklı.
Yola çıkmadan önce bilmekte yarar olan birkaç ayrıntı:
- Hatay Havalimanı Antakya'nın kuzeyinde, Amik Ovası'nda; merkeze yaklaşık 22 kilometre
- Varışta taksi yolu 25-30 dakika sürüyor, araç kiralama da mümkün
- Pist depremlerde hasar gördü, onarılarak kısa sürede yeniden uçuşa açıldı
- Aktarmalı yolculukta biniş kartını online check-in ile önceden almak mümkün
Mardin'den ayrılırken çarşıdan alınan bıttım sabunu, badem şekeri ya da Midyat telkarisi Hatay'daki ev sahiplerine götürülecek hediyeler arasında yer alabilir.
Depremden sonra Antakya'da neler görülebiliyor?
Hatay, binlerce yıllık çok kültürlü geçmişiyle ve mutfağıyla tanınan bir sınır ili; şehir UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'nda gastronomi şehri olarak yer alıyor. Şubat depremleri Antakya'ya büyük zarar verdi ve yeniden yapılanma hâlâ sürüyor. Bu yüzden gezi planı, açık olan alanlar ile yeniden inşa edilen yapılar ayrımı gözetilerek kurulmalı; bazı tarihî alanlar bir süre daha kapalı kalabilir.
Antakya'da odaklanılabilecek yerler şunlar:
- Hatay Arkeoloji Müzesi, Hatay-Reyhanlı yolu üzerinde
- Uzun Çarşı ve Kurtuluş Caddesi, Antakya merkezinde
- Habib-i Neccar Camii, Antakya merkezinde
- Harbiye Şelaleleri, Defne'de, merkeze yaklaşık 8 kilometre
Arkeoloji Müzesi, dünyanın en zengin mozaik koleksiyonlarından birine sahip ve Antakya gezisinin ağırlık merkezi. Deprem sonrasında ziyaret düzeni değişebildiği için müzenin hangi günlerde açık olduğu yola çıkmadan öğrenilmeli. Uzun Çarşı ve Kurtuluş Caddesi şehrin tarihî çarşı ve sokak dokusunu oluşturuyordu; depremde büyük hasar gören bu bölgede restorasyon ve yeniden yapım devam ediyor.
Anadolu'daki ilk camilerden sayılan Habib-i Neccar Camii depremde yerle bir oldu; alanda şimdi yeniden yapım çalışmaları sürüyor.
Ekim ve kasımın yumuşak günlerinde şehir dışına uzanmak isteyenler Samandağ yönüne bakabilir. Merkeze yaklaşık 28 kilometre uzaklıktaki Samandağ sahili Türkiye'nin en uzun kumsallarından biri ve deniz kaplumbağalarının yuvalama alanı. Biraz ilerideki Çevlik'te, Roma döneminde Seleukeia Pieria kentini sel sularından korumak için kayaya oyulmuş Titus Tüneli ile antik liman kentinin kaya mezarları aynı gezide görülebiliyor.
Hatay sofrasında künefe ve oruk
Antakya'ya gelip yalnızca gezmek eksik kalır, çünkü şehrin kimliği büyük ölçüde mutfağında yaşıyor. Yemeğin ardından tepside kızaran Hatay künefesi geliyor; iki kat kadayıfın arasına tuzsuz yerel peynir konan bu coğrafi işaretli tatlı şerbetlenip sıcak yeniyor. Uzun biçimiyle tanınan oruk ise Hatay usulü içli köfte ve Mardin'in bulgur ile kıymayla yapılan ikbebetiyle karşılaştırıldığında aynı ailenin farklı bir kolu gibi duruyor.
Sofraya gelen nohut ve tahinli humus, biberli ekmek ve zeytinyağıyla kahvaltıda yenen zahter de Hatay mutfağının gündelik parçaları. İlkbaharda gelenler sıcak günlerde nişasta muhallebisi, kar ya da buz, gül suyu ve şerbetle yapılan haytalıyla serinleyebilir.
Dönüşte bavula girecek en tipik ürün defne yağıyla yapılan geleneksel defne sabunu; Mardin'in bıttım sabunuyla yan yana konduğunda iki şehrin aynı zanaati farklı bitkilerle sürdürdüğü görülüyor. İlkbahar ya da sonbahar için tarih seçerken Mardin ile Hatay arasındaki aktarmalı seçenekleri Seyfly arama formunda gün gün karşılaştırabilirsiniz.
