Amasya, Yeşilırmak'ın iki yakasına dizilmiş evlerden oluşan bir şehir. Irmağa cephesini dönen bu konakların hemen arkasında Harşena Dağı yükseliyor ve dağın kayalık yüzüne oyulmuş Pontus kral mezarları, vadinin bütün görüntüsünü yukarıdan bir çerçeve gibi kuşatıyor.
Mardin'den bu vadiye uzanan çizgi haritada 596 kilometre civarında tutuyor. Mezopotamya ovasına bakan taş şehirden şehzadeler şehrine giden yolcuyu Pegasus çoğu tarihte İstanbul Sabiha Gökçen'deki bir aktarmayla götürüyor; tarifenin dönemine bağlı olarak başka bağlantılar da listede belirebiliyor.
Merzifon'a inmeden İstanbul'da geçen süre
İstanbul'daki bekleme, bağlantının hangi saate düştüğüne göre kısa ya da uzun olabiliyor ve bir tarihten ötekine aynı kalmıyor. Bu yolculukta günün akışını asıl belirleyen ise Merzifon'a iniş saati, çünkü uçaktan sonra Amasya'ya varmak için önünüzde 45 kilometrelik bir kara yolu daha duruyor. Akşam inen bir uçak sizi şehre ışıklandırılmış kaya mezarlarının altında bırakırken sabah inişi ilk günü tamamen gezmeye ayırmaya izin veriyor.
Uzun bir aktarma günü öncesinde biniş kartını online check-in ile almak zaman kazandırır. İki bacak için de aynı işlem geçerli, koltuk seçimi de her uçuşta ayrı yapılıyor.
Kızıltepe yolundan Merzifon'a
Mardin'deki terminal, kanser araştırmalarıyla Nobel kazanan Aziz Sancar'a ithaf edilmiş; eski şehrin güneybatısına, Kızıltepe'ye inen yolun kenarına kurulmuş. Kent merkezinden aşağı yaklaşık 20 kilometre iniliyor ve taksi bu yolu yirmi beş dakika civarında alıyor. Servis araçları ile kiralık otomobiller de alternatif. Yaz ortasında Cumhuriyet Caddesi'nin taş konakları arasındaki son yürüyüşü akşamüstüne koymak, 40°C'yi aşabilen sıcaktan kaçmanın bilinen yolu.
Varış tarafındaki Merzifon Havalimanı, Amasya merkezine değil ilçeye yakın ve kentin batısında kalıyor. Taksiyle aşağı yukarı üç çeyrek saatlik bir sürüşle ırmak kıyısına ulaşılıyor; uçuşlara göre ayarlanan servis ile kiralık araç da seçenekler arasında. Kış sabahları vadiye sis çökebildiğini bilmek, dönüş günü erken çıkmak için iyi bir sebep.
Irmak boyunca Amasya
Gece ışıklandırılan Kral Kaya Mezarları şehrin simgesi. Mezarların üst tarafındaki Harşena Kalesi Pontus döneminden kalma ve vadinin tamamını kuşbakışı görmek için çıkılan nokta. Kayaya oyulmuş Ferhat Su Kanalı da Ferhat ile Şirin efsanesiyle birlikte anılarak şehrin hemen yakınında görülebiliyor.
Aşağıda, Yeşilırmak'ın kenarında sıralanan Yalıboyu Evleri, ırmağa bakan tarihi Osmanlı konaklarının en yoğun görüldüğü kesim; bunlardan Hazeranlar Konağı restore edilmiş hâliyle etnografya bölümüne ev sahipliği yapıyor.
- Sabah Yalıboyu Evleri boyunca ırmak kıyısında yürüyüş
- Kral Kaya Mezarları ve Harşena Kalesi'ne çıkış
- Kaleden inince Hazeranlar Konağı ve İkinci Bayezid Külliyesi
- Akşam ışıklandırılmış mezarlara bakan bir masada yemek
Sofrada bu şehre özgü iki tabak var: kuru bakla ile bulgurun birlikte doldurulduğu bakla dolması ve kurutulmuş küçük bamyalarla pişen ekşili bamya çorbası. Mardin'in kaburga dolmasına ve sembusekine alışmış bir damak için ikisi de yeni bir tat.
Yeşilırmak kıyısı için akla gelenler
Kral Kaya Mezarları gece de görülebilir mi?
Harşena Dağı yamacındaki Pontus kral mezarları gece ışıklandırıldığı için akşam yürüyüşünde de rahatça görülüyor.
Amasya Müzesi'ni ilginç kılan koleksiyon hangisi?
Müze, bölgeden çıkan arkeolojik buluntuların yanında İlhanlı dönemine ait mumyalarıyla tanınıyor. Merkezde, ırmak kıyısındaki diğer duraklara yakın olduğu için şehir turuna kolayca eklenebiliyor. Hemen yakındaki Amasya Darüşşifası da bugün Sabuncuoğlu Tıp ve Cerrahi Tarihi Müzesi olarak kullanılıyor; iki müzeyi aynı sabah gezmek, şehrin tarih katmanlarını birlikte görmeye imkân veriyor.
Haziranda Amasya'ya gelen biri kiraz mevsimine denk gelir mi?
Yeşilırmak vadisinde yetişen Amasya kirazı haziranda tezgâhlara geliyor; 12 Haziran'da düzenlenen Şehzadeler Festivali de aynı aya düşüyor.
Mardin'den gelen biri Amasya mutfağında tanıdık bir tat bulur mu?
Dolma geleneği iki şehirde de güçlü, ama malzemesi farklı: Mardin'de kaburga, Amasya'da kuru bakla dolduruluyor. Dövülmüş buğday ve etle uzun saatler pişen keşkek ise iki sofraya da yakın bir tat.
