Diyarbakır'da surların güneydeki kapısı Mardin Kapı, şehri tanımaya başlamak için en elverişli eşik. Kapının çevresindeki burçlara ve sur bölümlerine çıkıldığında bir yanda sur içinin damları, öbür yanda Dicle'ye doğru inen Hevsel Bahçeleri görünüyor. Kara bazalttan örülmüş bu hat, dünyanın en uzun kesintisiz surlarından biri sayılıyor.
Antakya'dan bu kapıya uzanan yol kuş uçuşu yaklaşık 387 kilometre. Hava yolunda ise mesafeden çok bağlantı belirleyici: Pegasus'un satışa açtığı uçuşlar bu iki şehir arasında genellikle İstanbul Sabiha Gökçen'den geçiyor, dönemine göre başka bağlantı seçenekleri de karşınıza çıkabiliyor.
Amik Ovası'ndan Dicle kıyısına
İki uçuş, bir bekleme
Aktarmalı bir planda Sabiha Gökçen'de geçen süre seçilen bağlantıya göre kısalıp uzuyor ve yolculuğun toplam uzunluğunu bu bekleme belirliyor. Kısa aralıklı seçeneklerde biniş kartlarını önceden almak terminaldeki işleri hafifletir, uzun aralıklı seçenekler ise İstanbul'daki zamanı rahat geçirmeye elveriyor.
Tarih kesinleşmeden bilet alınacaksa Pegasus bilet iptali kurallarını bilet paketine göre okumak, plan değiştiğinde iade ve kesinti farkını önceden görmeyi mümkün kılıyor.
Antakya'nın kuzeyindeki terminal
Hatay Havalimanı Antakya'nın kuzeyinde, Amik Ovası'nın düzlüğünde ve merkeze yaklaşık 22 kilometre uzaklıkta. Taksi bu mesafeyi yarım saate yakın sürede alıyor; kiralık araç masaları terminalin içinde. Depremde zarar gören pist kısa sürede tamir edildi ve meydan trafiğe geri döndü.
Antakya'nın adı, farklı inançları bir arada yaşatan uzun geçmişi ve sofrasıyla anılıyor; deprem yıkımından sonra kentte inşa çalışmaları devam ediyor. Yola çıkmadan önce yöresel tuzsuz peynirle pişirilen Hatay künefesi için ayrılan bir saat, uçuş gününün en tatlı molası olabilir.
Bağlar sınırındaki terminalden sur içine
Diyarbakır Havalimanı şehrin güneybatısında, Bağlar ilçesi sınırlarında yer alıyor ve askeri ile sivil kullanımı ortak. Merkeze uzaklığı yalnızca yaklaşık 6 kilometre olduğundan sur içine çabuk varılıyor.
- Merkeze taksi çeyrek saatte ulaşıyor, belediye otobüsleri ve kiralık otomobil de var.
- Gezi için en uygun dönemler nisan-mayıs ile eylül sonu-ekim arası.
- Temmuz-ağustosta sıcaklık sık sık 40 dereceyi aşıyor; yürüyüşler sabaha ve akşama kaydırılmalı.
- Kışlar serin, zaman zaman yağışlı geçiyor; ara sıra kar görülebiliyor.
Zerzevan gibi şehir dışındaki duraklar programdaysa havalimanından kiralanan araç işi sadeleştiriyor. Merkezdeki gezi ise sur içinin dar sokaklarında büyük ölçüde yürüyerek yapılıyor. Şehre gelen uçuşlara dair genel bilgiler Pegasus Diyarbakır uçak bileti sayfasında toplanmış durumda.
Mardin Kapı'dan sur boyunca
Sur yürüyüşüne güneyden, Mardin Kapı'dan başlamak hem manzarayı hem de yönü belirliyor. Kapının yakınındaki on altıncı yüzyıl Osmanlı yapısı Deliller Hanı bugün otel olarak kullanılıyor; buradan sur içine girildiğinde Gazi Caddesi üzerindeki Ulu Cami ve Hasan Paşa Hanı yürüme mesafesinde kalıyor. Surlarla Dicle arasında uzanan ve binlerce yıldır tarım yapılan Hevsel Bahçeleri, surlarla birlikte UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde.
- Mardin Kapı ve çevresindeki burçlar, sur içinin güneyi
- Ziya Gökalp Müze Evi, sur içi
- Hasan Paşa Hanı ve Ulu Cami, Gazi Caddesi
- On Gözlü Köprü, merkezin yaklaşık 3 kilometre güneyi
- Zerzevan Kalesi, Çınar ilçesi, merkeze yaklaşık 45 kilometre
Gün batımı yaklaşırken surlardan aşağı inip On Gözlü Köprü'ye geçmek iyi bir kapanış. Mervaniler döneminde, 1065'te yapılan on kemerli köprü, akşam ışığında Dicle manzarasıyla ünlü.
Zerzevan'a yarım gün
Çınar ilçesindeki Zerzevan Kalesi, Roma dönemine ait bir sınır garnizonu. Yer altındaki Mithras tapınağıyla bilinen kale UNESCO Geçici Listesi'nde yer alıyor. Merkeze yaklaşık 45 kilometre uzaklıkta olduğu için yaz aylarında sıcağın bastırmadığı sabah saatlerinde gitmek daha rahat bir ziyaret çıkarıyor.
Ziya Gökalp'in doğduğu ev
Sur içindeki Ziya Gökalp Müze Evi, düşünürün doğduğu evin müze olarak düzenlenmiş hâli. Avlulu Diyarbakır evini görmek isteyenler aynı bölgedeki Cahit Sıtkı Tarancı Müze Evi'ni de rotaya ekleyebilir; şairin doğduğu bu taş ev Ulu Cami'nin yakınında.
Kaburga dolması ve meftune
Diyarbakır sofrasının özel gün yemeği kaburga dolması: kuzu kaburgasının içi baharatlı pirinçle doldurulup uzun süre pişiriliyor. Her gün pişen türden bir yemek isteyene meftune uygun; kuzu ile patlıcan sarımsak ve sumak ekşisiyle sulu sulu pişiyor.
Şehrin en bilinen lezzeti olan ciğer kebabı ise kahvaltıda bile yeniyor. Kuzu ciğeri küçük parçalar hâlinde kuyruk yağıyla şişte pişiriliyor. Yemeğin ardından şehirde yaygın olarak yenen fıstıklı ve şerbetli burma kadayıf geliyor; yaz sonunda ise Dicle kıyısında yetişen ve iri boyutlarıyla ün yapan Diyarbakır karpuzu sofraya katılıyor.
