Bu yolculuğun ilk adımı Van'ın güney kenarında, gölün kıyısına doğru açılan düzlükte atılıyor. Van Ferit Melen Havalimanı (VAN), kent merkezinden yalnızca 6 kilometre kadar uzakta ve kalkış öncesi saatler çoğu zaman şehrin ünlü kahvaltı sofrasında ya da göl kenarındaki Van Kalesi'nin eteğinde geçiyor. Urartuların başkenti Tuşpa'nın kayalığına tırmanıp çivi yazılı kitabelerin önünden göle bakmak, Doğu Anadolu'da başka bir şehre doğru yola çıkmadan önce verilebilecek en anlamlı molalardan biri.
Varış noktası Murat Nehri'nin suladığı geniş ovanın kenarındaki Muş ve iki şehir arasında kuş uçuşu yalnızca 149 kilometre bulunuyor.
Bu kadar kısa bir mesafeye rağmen uçakla gidecek yolcu için Pegasus'un sunduğu yol çoğunlukla batıya, İstanbul'un Asya yakasındaki Sabiha Gökçen'e uzanıyor ve orada ikinci uçağa geçiliyor. Sefer planının değiştiği haftalarda başka bir bağlantı noktası da listeye girebiliyor; iki uçuş arasında geçen süre ise o gün eşleşen saatlerle belirleniyor. Bu yüzden uçuş, en çok Muş'u batıdaki bir şehirle birleştiren daha uzun bir gezinin parçası olarak anlam taşıyor.
Aktarmalı yolculukta her iki uçuşun kartını tek seferde hazırlamak için online check-in sayfasındaki adımlar takip edilebilir.
Van'dan yola nasıl çıkılır?
Van'da havalimanına taksiyle yaklaşık on beş dakikada gidiliyor; belediye otobüsleri ile şehir içi minibüsler de terminale ulaşıyor ve kiralık aracı burada teslim etmek mümkün. Göl havzasının uzun kışında pist sabahları pusa ve buza teslim olabildiğinden soğuk aylarda terminale bir saat erken varmak, aktarmayı kaçırma riskini azaltıyor. Şehirden ayrılmadan önce onlarca küçük tabakla kurulan Van kahvaltısı, otlu peyniri, murtuğası ve kavutuyla yolculuğa iyi bir başlangıç sayılıyor.
Akdamar Adası, Hoşap Kalesi ya da Muradiye Şelalesi gibi şehir dışındaki noktalar ise başka bir günün programı.
Sultan Alparslan Havalimanı ovanın ortasında, merkeze 13 kilometre
Muş'ta iniş, şehrin doğusunda uzanan ovanın içindeki askerî ve sivil ortak kullanımlı piste yapılıyor. Kent merkezine 13 kilometre kadar yol var; taksiyle on beş-yirmi dakikada şehre giriliyor, havalimanı servisi ve kiralık araç da bulunuyor. Kışın Muş'ta da kar ve tipi gecikmelere yol açabildiğinden, iki uçta da aynı mevsim koşulları geçerli oluyor. Varto'ya, Bulanık'a ya da Malazgirt'e gidecekler için havalimanından kiralanan bir araç, ova yollarında en esnek çözüm.
Muş'un merkezinde neler yürünerek görülür?
Şehir merkezindeki gezinin iki ana durağı birbirine yakın. Demircilerin dükkânlarının sıralandığı sokakta duran Yıldızlı Han, duvarlarında yontulmuş taşla kerpiç tuğlayı yan yana barındırıyor; yapım tarihi 1307 olarak biliniyor ve eski çarşının en dikkat çekici binası. Handan biraz yukarıda, kentin ilk kurulduğu yer sayılan kale tepesi var; bugün piknik yapılan bir mesire alanı olarak kullanılıyor; tepeden bakıldığında ova ve şehrin yayılımı bir arada görülüyor. Merkezdeki Muş Ulu Camii ile hâlâ kullanılan Alaeddin Bey Hamamı da aynı yürüyüşe eklenebiliyor.
Selçuklulardan kalan ve 143 metre kadar uzunluğuyla bugün de üzerinden geçilen tarihi Murat Köprüsü, ovada şehre yakın bir başka durak.
Kayalıdere Kalesi'nde neler bulundu?
Şehrin yaklaşık 40 kilometre kuzeyinde, Varto yakınlarında yükselen Kayalıdere Kalesi, Urartu döneminden kalan bir kale ve yapılan kazılarda bir tapınak ile şarap mahzeni ortaya çıkarıldı. Van'daki Tuşpa ile aynı uygarlığın eseri olması, iki şehri birleştiren bu yolculuğa ortak bir tarih ipi ekliyor. Kaleye ulaşım için araç kiralamak en pratik yol; kışın yollar karla kaplanabildiği için ziyaret için yaz ayları daha uygun.
Muş'u gezmek için en elverişli dönem nisan sonundan eylüle kadar uzanıyor.
Çorti aşı ve eski kaşar Muş sofrasını tanımlıyor
Karalahanaya benzeyen çorti otuyla hazırlanan Muş çorti aşı, coğrafi işaretli yöresel bir yemek ve şehir sofrasının en kendine özgü tabağı. Olgunlaştırılarak yapılan Muş eski kaşarı da yine coğrafi işaret almış bir ürün ve Van'dan gelenler için dönüş bavuluna konabilecek en bilinen hediye. Kentin bulgurlu köftesi ile kahvaltıda ve yolda yenen tereyağlı kete de sık rastlanan lezzetler. İlkbaharın sonunda yalnızca birkaç hafta açan ve ovayı kızıla çeviren endemik laleyi görmek isteyenler, o kısa döneme düşen uçuş eşleşmelerini Seyfly arama formunda günleri tek tek deneyerek bulabilir; çiçeklenme takvimi birkaç gün kayabildiği için dönüşü esnek bırakmak da işe yarar.
Muş eski kaşarı ve lale haftaları
Muş eski kaşarı taze kaşardan nasıl ayrılıyor?
Eski kaşar olgunlaştırılarak yapılıyor ve Muş'a özgü bir ürün olarak coğrafi işaret almış durumda.
Lale dönemine denk gelmek için Van'dan hangi haftalarda yola çıkılmalı?
Endemik Muş lalesi yalnızca birkaç hafta açıyor ve bu dönem genellikle nisan sonu ile mayıs başına denk geliyor. Açma zamanı yıldan yıla birkaç gün kayabildiği için Van'dan çıkış tarihini esnek tutmak ve ova çevresinde bir iki gün kalacak şekilde plan yapmak, laleleri görme şansını belirgin biçimde artırıyor.
