Van ile Malatya arasındaki kuş uçuşu 456 kilometrelik yol, uçuş planında genellikle İstanbul'da bir aktarmaya bağlanıyor: Pegasus'un seçeneklerinde ilk uçak Sabiha Gökçen'e iniyor, ikincisi oradan Fırat havzasına dönüyor, tarifenin izin verdiği günlerde ise listede başka bağlantı noktaları da beliriyor. İki uçuş arasındaki ara, aynı haftanın iki farklı gününde bile birbirini tutmayabildiği için bileti seçerken bakılacak asıl rakam o bekleme süresi oluyor; kapıdan kapıya geçecek zaman da büyük ölçüde ona göre biçimleniyor.
Rota, ülkenin en büyük gölünün kıyısından dünyanın kayısı başkenti diye anılan bahçeler kentine uzanıyor.
Göl kıyısından Fırat havzasına
İki şehir de Doğu Anadolu'da, ama iklimleri farklı işliyor. Van'da kış uzun, karlı ve çok soğuk geçerken Malatya'nın verimli ovası yazın sıcak ve kuru; coğrafi işaretli kayısının bu kadar iyi yetişmesinin arkasında da bu güneş var.
VAN kodlu terminal göl suyuna birkaç adım
VAN kodlu Ferit Melen Havalimanı, kentin güney ucunda ve göl suyuna birkaç adım mesafede kurulu; merkeze altı kilometre kadar uzaklıkta olduğundan taksiyle on beş dakikada varılıyor. Daha ekonomik yolu tercih edenler belediyenin otobüslerine ya da minibüslere binebiliyor. Aralıktan marta kadar kar, buz ve sis kalkış saatini kaydırabildiği için kış yolculuğunda İstanbul'daki aktarmayı sıkıştırmamak akıllıca; hangi bağlantının ne kadar beklettiği Seyfly arama formunda bilet listesinde yazıyor. Kalkış sabahına sığdırılabilecek en Vanlı alışkanlık ise otlu peynir, murtuğa ve kavutla kurulan, onlarca tabaktan oluşan kahvaltı.
Askeri üsle pist paylaşan MLX
MLX kodlu Erhaç, Malatya'nın kuzeybatı tarafında, askeri bir üsle pisti paylaşan bir havalimanı. Şehre ne kadar uzak olduğu sorusuna kaynaklar farklı cevap veriyor; verilen rakamlar yirmi altı ile otuz dört kilometre arasında. Taksi yolculuğu aşağı yukarı otuz dakika, ayrıca uçuşlarla eşgüdümlü servis otobüsleri ve terminalde kiralama noktaları var. Bahçeler ile Battalgazi'yi aynı güne koyacaklar için otomobil kiralamak en pratik yol; dönüş tarihi oynarsa bilet değişikliği sayfası kuralları özetliyor.
Battalgazi ve bahçeler
Merkez, depremlerin ardından hâlâ yeniden inşa edildiği için kente gelenlerin rotası bugün daha çok bahçelere, doğaya ve sofraya yöneliyor. Yeşilyurt ile Battalgazi çevresine yayılan kayısı bahçeleri en güzel hâlini haziran ve temmuzdaki hasatta alıyor. Eski Malatya'nın yerleşimi Battalgazi ise merkezden on kilometre kadar kuzeydoğuda; 1224'te inşa edilen Battalgazi Ulu Camii burada Selçuklu döneminin önemli bir eseri olarak duruyor ve depremde gördüğü hasar nedeniyle restorasyon altında. Yakındaki Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı, Osmanlı'dan kalan bir yolcu hanı; onun da ziyaret durumu çalışmalara bağlı olarak değişebiliyor. Varış gününün ertesi için önerilen akış:
- Sabah serinliğinde Yeşilyurt tarafındaki bahçeler
- Öğleye doğru Battalgazi'de cami ile kervansaray
- Akşamüstü kayısı pazarında kuru kayısı ve kayısı lokumu
Sofrada iki köfte
Malatya mutfağı köfte çeşitleriyle tanınıyor. Analı kızlı adını, aynı ekşili suda pişen iki boy köfteden alıyor: iri içli köfteler ile küçük bulgur topları birlikte kaynıyor ve ortaya çorba ile ana yemek arasında bir yerde duran, doyurucu bir tabak çıkıyor. Ekşili köfte ise daha sade; sulu, ekşi bir sosta pişiyor. Yağlı kâğıda sarılarak fırına giren kağıt kebabı da yerel sofranın tanıdık adlarından.
Dalında kayısı ve Battalgazi Ulu Camii
Ağaçta olgunlaşmış kayısıyı görmek isteyen biri yolculuğu hangi aya koymalı?
Bahçelerde hasat haziran ve temmuzda yapılıyor; temmuzdaki Malatya Kayısı Festivali de aynı döneme denk geliyor. Bu aylarda kükürtlenmeden güneşte kurutulan koyu renkli gün kurusu kayısı da pazarlarda taze çıkmış oluyor, ancak yaz sıcağının yüksek olabileceğini unutmamak gerekiyor.
Battalgazi Ulu Camii depremden sonra gezilebiliyor mu?
Yapı depremde hasar gördü ve restorasyon sürüyor; ziyaret durumu çalışmaların aşamasına göre değişebiliyor.
Van'dan kış aylarında kalkan uçuşlar hava yüzünden gecikir mi?
Kar, buzlanma ve sis kış aylarında Van'dan kalkışların zaman zaman gecikmesine yol açabiliyor.
Analı kızlıyı sıradan bir içli köfte yemeğinden ayıran ne?
Tabakta iki boy köfte bulunuyor: büyük içli köfteler ve küçük bulgur topları, ikisi de ekşili bir suyun içinde pişiyor.
