Hakkari'ye havadan yaklaşırken pencereden ilk seçilen yer genellikle Yüksekova düzlüğü ve onun ortasında parlayan Yüksekova Nehil Sazlığı oluyor.
Sazlığın sığ suları ve sazları, dağlarla kuşatılmış bu ovada kuş izlemek için ilin en uygun köşesini oluşturuyor. Havalimanı da aynı ovanın içinde kurulu.
Van ile Hakkari'yi ayıran düz çizgi 129 kilometre civarında. Arada yükselen dağ sıraları ise bu kısa çizgiyi yerde uzun bir yolculuğa çeviriyor.
Yüksekova'ya inen tarifeli uçuşlar her mevsim aynı düzende sürmeyebiliyor; hangi seçeneklerin açık olduğu takvimde seçilen güne bağlı. Karayolunu düşünenler için Hakkari merkezi ile Van arası 200 kilometre kadar tutuyor.
Yüksekova çarşısına beş kilometre
Havalimanının resmî adı Hakkari Yüksekova Selahaddin Eyyubi, fakat konumu il merkezinden çok ilçeye yakın. Terminalden Yüksekova'nın çarşısına 5 kilometre kadar var.
Hakkari'nin kendisine ulaşmak için ise 75 kilometre civarında bir dağ yolu aşılıyor. Dağların arasından geçen güzergâh, haritadaki rakamın düşündürdüğünden fazla zaman alıyor.
- Taksi
- Kiralık otomobil
- Yüksekova'dan il merkezine kalkan minibüsler
Kış aylarında bu dağ yolunu kar kapatabiliyor, yamaçlarda çığ tehlikesi de bulunuyor. O mevsimde merkeze geçişi uçuşla aynı özenle planlamak gerekiyor.
Uçuşun günü kayarsa yolculuğun geri kalanı da kayacağından bilet değişikliği kurallarını önceden okumak faydalı.
Nehil, havalimanına en yakın gezi noktası. İnişten sonra ilçede bir gece geçirip sazlığa sabahın erken saatinde gitmek, ovadaki kuş hareketini görmenin en kolay yolu.
Yüksekova'da konaklamanın bir başka getirisi de dağlara yakınlık. Sat buzul gölleri ilçenin hemen gerisindeki yükseltilerde, Cilo sıradağları ise ilçe ile il merkezi arasındaki hatta yükseliyor.
Yaz ortasında bile bu yüksekliklerde akşamlar soğuk geçtiğinden, ova sıcak görünse de bavulda kalın bir katman bulundurmak gerekiyor.
Kıyı şeridine yakın pistten Cilo'ya
Van'ın havalimanı Ferit Melen adını taşıyor ve kentin güney ucunda, gölün kıyı şeridine yakın duruyor; merkezle arası 6 kilometre kadar.
Taksi bu yolu çeyrek saatte bitiriyor. Belediye otobüsleri, minibüsler ve kiralık otomobiller de havalimanına uğruyor.
Van'ın kışı uzun ve sert; kar, buz ve sis kalkış saatlerini erteleyebiliyor. Soğuk aylarda terminale erken varmak bu yüzden gerekiyor.
Sabah uçağı yoksa yola onlarca küçük tabaktan kurulan bir Van kahvaltısı ile çıkmak mümkün. Otlu peynir ile tereyağında kavrulmuş undan yapılan kavut bu sofranın baş köşesinde.
Kahvaltıdan sonra vakit kalırsa göl kıyısındaki kayalığa kurulmuş Van Kalesi'ne çıkmak, Urartu başkenti Tuşpa'nın çivi yazılı kitabelerini görmek için kısa bir fırsat.
Otlu peyniri paketletip götürecekler bagaj hakkı sınırını hesaba katmalı.
Şelale, müze, sofra
Hakkari'de gezinin takvimini dağlar belirliyor. Yayla ve zirve rotaları temmuzdan eylüle kadar açık kalıyor; yaz kısa, serin ve yüksek otlaklarda geceleri soğuk. Bu dar pencerede Cilo ve Sat sıradağları, buzul gölleri ve Zap Vadisi dağcılardan kampçılara kadar pek çok kişiyi topluyor. Sat'taki buzul gölleri yaz ortasında bile serinliğini yitirmiyor; Cilo'nun en yüksek doruğu Uludoruk, ya da yöredeki adıyla Reşko, Ağrı Dağı'ndan sonra ülkenin ikinci zirvesi. Zap Suyu'nun dağları yararak açtığı vadi Çukurca'ya doğru uzanırken rafting için de kullanılıyor. Kente daha yakın bir seçenek isteyenler 18 kilometre ötedeki Berçelan Yaylası'na çıkabilir; 3.300 metreye yaklaşan bu düzlükte yaz boyunca çiçeklerle eriyen kar yamaları yan yana görülüyor.
Şemdinli ilçesinin Nehri bölgesinde, yeşil bir yamaçtan suyunu bırakan Nehri Şelalesi ise uzun bir günün hedefi. İlçe merkezle arasında 150 kilometre kadar yol bulunduğundan gece orada kalmak daha mantıklı.
Kentin içinde yöre yaşamını anlatan durak Hakkari Kent Arşivi ve Etnografya Müzesi; el sanatları ve dağ köylerinin geleneksel yaşamı burada bir araya getirilmiş.
Müzeden çıkınca 1700'lerin başlarında taştan yapılmış Meydan Medresesi'ne yürümek yeterli. İkisi birlikte yarım güne rahatça sığıyor.
Yemekte ilk gelen genellikle doğaba, yani buğdayla yoğurdun birlikte pişirildiği sıcak çorba. Ardından Zap'tan ya da dağ derelerinden o gün çıkarılmış balık masaya konuyor.
Pazarlarda otlu peynir, yüksek yayla çiçeklerinin balı ve renkli desenli yün kilimler hediyelik olarak satılıyor.
Yaz aylarında Nehil'i ve yayla rotalarını görmek isteyenler, Van çıkışlı uçuşların temmuz-eylül arasında nasıl değiştiğini Seyfly arama formunda farklı günleri deneyerek izleyebilir; uçuş bulunmayan günlerde Van'dan karayolu seçeneği de plana eklenebilir.
