Ağrı, haritada adını taşıyan dağla birlikte okunuyor. 5.137 metreye yükselen zirve kent merkezinden değil, yüz kilometre kadar doğudaki Doğubayazıt ovasından bütün kütlesiyle görünüyor ve ile gelen gezginlerin rotası da bu yüzden çoğunlukla İran sınırına doğru uzanıyor.
Şanlıurfa'dan bu yaylalara uzanan hat kuş uçuşu 435 kilometre. Ağrı'daki havalimanında uçuşlar dönemsel olarak artıp azalabildiği için iki kent arasında hangi bağlantının açık olduğu seçilen tarihe göre değişiyor; seçenekler çoğunlukla bir aktarma noktası üzerinden kuruluyor.
Yolun iki ucu
Diyarbakır yolu kenarındaki GNY
Kalkış, Urfa'nın kuzeydoğusunda Karaköprü topraklarındaki GAP Havalimanı'ndan (GNY) yapılıyor. Terminal Diyarbakır karayolunun kıyısında ve Balıklıgöl çevresinden otuz beş kilometre kadar uzakta; taksi bu yolu yaklaşık kırk dakikada alıyor, tarifeye göre kalkan servis otobüsleri ile kiralık araçlar da var. Kentin eski, şehir içindeki havaalanı artık kullanılmıyor.
Göbeklitepe'yi henüz görmemiş olanlar için bilgi kısa: alan merkezin on sekiz kilometre kuzeydoğusunda, yani havalimanı yönünde. Erken bir saatte gidilirse uçuştan önce yarım günlük bir ziyarete sığabiliyor.
Ağrı kışında aktarma payı
Aktarmalı planlarda ara havalimanında geçen süre bağlantıdan bağlantıya değişiyor, dolayısıyla toplam yolculuk süresi de sabit değil. Ağrı'nın kışı sert; kar ve buzlanma aralıktan marta kadar hem karayolunu hem pisti etkileyebildiğinden bu aylarda esnek bilet koşullarını önemsemek gerekiyor. Ayrıntılar bilet değişikliği sayfasında.
Ahmed-i Hani'ye iniş
İniş yapılan AJI kodlu terminal, Erzurum'a giden yol üzerinde ve kentin batı ucunda; şehre dokuz kilometre kadar var. Taksiler, seferlere göre kalkan servisler ve kiralık otomobiller yolcuyu karşılıyor. Doğubayazıt'a geçecekler karayolunda yaklaşık 100 kilometre daha yol alıyor.
Doğubayazıt tarafı
Şairin türbesi
Havalimanına adını veren şair Ahmed-i Hani, Mem û Zîn'in yazarı olarak tanınıyor ve türbesi İshak Paşa Sarayı'na yakın bir noktada bulunuyor. Sarayı görmeye çıkanlar için aynı yamaçta ikinci durak burası. Saray ise üç farklı mimari geleneği, yani Osmanlı, Selçuklu ve İran üslubunu tek yapıda birleştiren on sekizinci yüzyıl eseri.
Eski Bayazıt
Sarayın arkasındaki kayalık yamaçlarda eski kentin izleri dağınık hâlde duruyor. Bir cami ile Urartulardan kalma kale kalıntıları burada.
Meteor Çukuru
Gürbulak'a uzanan sınır yolunda, merkezden yaklaşık 135 kilometre ötede açılan bu dev çukurun gökten düşen bir taşın çarpmasıyla oluştuğu kabul ediliyor. İran sınırına bu kadar yakın bir noktada olduğu için genellikle Doğubayazıt gezisine eklenen bir ara durak.
Dövülmüş abdigör, tereyağlı hasude
Abdigör, Ağrı'ya özgü bir köfte; et tokmakla dövülerek inceltiliyor ve tavada değil kaynar suda pişiriliyor. Tatlıda sıra hasudede: nişastaya tereyağı ve şeker katılarak hazırlanan bu tatlı ilin kendi tarifi sayılıyor. Şanlıurfa'nın isotlu sofrasından gelen biri için bu yemekler daha sade ama doyurucu bir mutfağı temsil ediyor.
Yayla balı ile otlu peynir de valize girebilecek ürünler. Yayla hayvancılığından gelen tereyağı kahvaltı sofrasının temelini oluşturuyor.
Yaz ayları Ağrı'da serin ve kuru geçtiği için haziran ile eylül arası gezmek için en rahat dönem. Dağa tırmanmak isteyenlerin sezonu ise temmuz ve ağustos; izinli tırmanışlar bu iki ayda yapılıyor. Taşlıçay ile Doğubayazıt arasındaki yüksek rakımlı Balık Gölü de yazın yeşil çayırları arasında kamp için uygun bir yer.
