Kars'ı tanımlayan en belirgin şey kışı. Ülkenin termometre rekorlarını en sık kıran yerlerinden olan bu sınır kentinde gece sıcaklığı eksi yirminin altına düşebiliyor ve yağan kar haftalarca yerinden kalkmıyor. Bu sertlik zamanla kentin turizmini de biçimlendirdi; Raylarda uzun bir yolculuğun bittiği istasyon olarak Doğu Ekspresi'yle anılan Kars, aralık ile mart arasında karlı manzarası ve yakınındaki Sarıkamış'ın pistleriyle kış gezilerinin hedeflerinden biri hâline geldi.
Ankara ile Kars arasında kuş uçuşu 859 kilometre bulunuyor. Başkentten kalkan Pegasus yolcusu Kars'a giderken çoğu zaman İstanbul'un Anadolu yakasındaki havalimanında uçak değiştiriyor; bazı günlerde ise sefer düzeni farklı bir ara durak öneriyor. Yerde beklenen zaman iki bacağın kalkış ve iniş saatlerinin nasıl denk geldiğine bağlı olduğundan bir saatlik bir bekleme de yarım günlük bir ara da ortaya çıkabilir. Kış aylarında kısa aktarmalardan kaçınmak, ilk uçuştaki olası bir gecikmenin bağlantıyı kaçırtmasını önlüyor.
Esenboğa'dan Harakani'ye
Esenboğa çıkışı
Esenboğa, başkentin Çubuk'a doğru uzanan kuzeydoğu çıkışında ve Kızılay'dan aşağı yukarı 28 kilometre ötede. Şehir içinden gelenler belediyenin 442 numaralı otobüsünü, Havaş'ın düzenli seferlerini ya da taksiyi kullanıyor; taksiyle trafiğin durumuna göre otuz ila kırk dakikalık bir yol gidiliyor. Soğuk aylarda sabahın erken saatlerinde pistin çevresini sis kaplayabildiğinden, ilk uçuşlara yetişecekler evden yola çıkışı bir miktar öne çekebilir.
Güneydoğu kenarındaki terminalden merkeze
Harakani'nin terminali Kars'ın güneydoğu kenarında ve şehrin ortasına yalnızca birkaç dakikalık uzaklıkta. Altı kilometrelik bu yolu taksiler hızla katederken havalimanı servisi ve belediye ulaşımı da yolcuları taşıyor, kiralık araç ofisleri de terminalde hizmet veriyor. Ardahan, Iğdır, Ağrı ve Artvin yönüne gidenler de bu havalimanına indiği için uçaktan inenlerin bir kısmı kara yoluyla başka illere dağılıyor.
Pist yaklaşık 1.795 metre rakımda bulunduğundan, Ankara'yla aynı mevsimde bile Kars'ın havası belirgin biçimde daha soğuk hissediliyor.
Kar fırtınasına karşı bavul
Kar fırtınası ve buzlu yollar, soğuk aylarda bu bölgede uçakların ve otobüslerin saatlerini kaydırabiliyor. Bu nedenle kalın mont, eldiven ve kaymayan tabanlı ayakkabı bavulun temel parçası olmalı. Dönüş tarihini kesinleştirmeden önce bilet değişikliği koşullarını öğrenmek, hava yüzünden günü kaydırmanız gerekirse ne yapacağınızı önceden bilmenizi sağlıyor. Kars'a özel bilet notlarını Pegasus Kars uçak bileti başlığında toplu bulabilirsiniz.
Taş köprü ve dar sokaklarla başlangıç
Havalimanı merkeze yakın olduğundan inişle aynı gün kenti gezmeye başlamak mümkün. Kısa bir ilk gün için şu sıra uygun:
- Çay kıyısındaki eski taş köprü ve etrafındaki dar sokaklar
- Köprünün yakınındaki Mazlumağa Hamamı
- Kars Kalesi'ne çıkıp şehre yukarıdan bakmak
- Akşam yemeğinde hangel, ertesi sabah Sarıkamış yolu
Mazlumağa Hamamı
Kale ile çay arasında kalan mahallede yer alan Mazlumağa Hamamı, bu bölgede bir zamanlar art arda yapılmış hamamların ayakta kalanlarından. Kesme taştan duvarları ve kubbeleriyle kentin yıkanma kültürüne tanıklık eden yapı, köprü çevresindeki mahalle dokusunun bir parçası olarak görülüyor. Hamamı ve köprüyü kale yürüyüşüyle aynı saate sığdırmak kolay; üçü de merkezde, birbirine yürüme mesafesinde. Soğuk bir kış gününde bu taş yapıların arasında dolaşmak, kentin geçmişte nasıl ısındığını ve yaşadığını anlamanın en somut yollarından biri.
Sarıkamış
Kars'tan güneybatıya bir saatlik yolla ulaşılan Sarıkamış, sarıçam ormanlarının arasına açılmış pistleriyle tanınan bir kayak merkezi. Sarıkamış Kayak Merkezi'nin kristal kar olarak anılan kuru ve ince karı, merkezin adını en çok duyuran özelliği. İlçe aynı zamanda tarihî bir hafızaya da sahip: 1914-1915 kışında yaşanan Sarıkamış Harekâtı'nda hayatını kaybedenler anısına yapılan Sarıkamış Şehitler Anıtı burada yükseliyor ve her ocak ayında burada anma etkinlikleri düzenleniyor. Kayağa gelenlerin bir yarım gününü anıta ayırması, ilçenin geçmişiyle tanışmanın en doğrudan yolu ve kış tatiline farklı bir derinlik katıyor.
Hangel ve kete
Kars mutfağında hangel adıyla bilinen yemek, haşlanan hamur parçalarının üzerine yoğurt dökülüp kızgın tereyağı gezdirilmesiyle hazırlanıyor ve ilk bakışta mantıyı andırıyor. Kahvaltıda ve yolculuklarda ise tereyağlı, iç harçlı kete öne geçiyor; kentin fırınlarında bulunan bu çörek, Sarıkamış'a giden yolda da azık olarak yanınızda taşınabiliyor. Olgun Kars kaşarı ile İsviçre usulü delikli Kars gravyeri ise dönüşte bavula en çok giren peynirler; ikisi de yayla sütünün kentin mutfağındaki ağırlığını gösteriyor.
Sarıkamış pistleri ve Kafkas balı
Sarıkamış pistlerinde kar hangi aylarda en iyi durumda?
Kayak için aralık ile mart arası uygun; kar bu aylarda sarıçam ormanlarının arasındaki pistleri kalın bir örtüyle kaplıyor.
Şehitler Anıtı'ndaki anma etkinlikleri hangi ay yapılıyor?
Anma etkinlikleri her yıl ocak ayında düzenleniyor; anıt, 1914-1915 kışındaki Sarıkamış Harekâtı'nda hayatını kaybeden askerler anısına yapıldı.
Iğdır ya da Ardahan'a gidecekler Harakani'ye inip yola devam edebilir mi?
Harakani, Ağrı, Ardahan, Iğdır ve Artvin yönüne giden yolcuların da kullandığı bir havalimanı. Iğdır kentten yaklaşık 140 kilometre, Çıldır Gölü'nün bulunduğu Ardahan sınırı ise yaklaşık 65 kilometre uzaklıkta. Bölgeye yayılan bir gezide Kars, kara yoluyla devam edilecek bir başlangıç noktası olarak kullanılabiliyor.
Kafkas balını diğer yayla ballarından ayıran ne?
Yüksek yayla çiçeklerinden elde ediliyor ve adını, bal veren Kafkas arı ırkından alıyor.
Temmuzda Kars'a giderken bavula kalın giysi koymak gerekir mi?
Yaz kısa ve serin geçiyor; gündüz ılık olsa da akşam serinliği belirgin olduğu için ince bir mont ya da kazak bavulda yer almalı.
