Yolculuk Fırat havzasının verimli bahçeleri arasından, dünyanın kayısı başkenti olarak bilinen Malatya'dan başlıyor. Depremlerden ağır etkilenen şehir merkezi yeniden yapılanırken kayısı bahçeleri, doğa ve mutfak ziyaretçilerin en çok ilgisini çeken taraf olmayı sürdürüyor. Buradan kuzeybatıya, Yeşilırmak vadisindeki Tokat'a uzanan hat kuş uçuşu yaklaşık 256 kilometre. Tokat Havalimanı'na konan seferler mevsime bağlı kalabildiğinden hangi uçuşun açık olduğu tarihe göre değişiyor; biletler genelde İstanbul'da uçak değiştirilerek kesiliyor ve aradaki bekleme her ikili için ayrı.
Selçuklu ve Osmanlı yapılarıyla dolu Tokat, hanları ve el baskısı yazmalarıyla tanınan köklü bir kent.
Erhaç Havalimanı merkeze yaklaşık 30 kilometre
Malatya tarafında kalkış noktası, şehrin kuzeybatısındaki Malatya Erhaç Havalimanı. Pistini askerî uçuşlarla paylaşan terminalin kente uzaklığı için kimi kaynak 26, kimi 34 kilometre diyor; taksiyle aşağı yukarı yarım saat tutuyor. Havalimanı servisi ve araç kiralama da seçenekler arasında. Aktarmalı bir yolculukta iki uçuşta da aynı tarafta oturmak isteyenler Pegasus koltuk seçimi adımında yerlerini önceden belirleyebiliyor.
Kayısı hasadı haziran ve temmuzda yapılıyor, temmuz ayında da Malatya Kayısı Festivali düzenleniyor.
Tokat Havalimanı şehrin 20 kilometre batısında
Varış, şehrin batısındaki yeni Tokat Havalimanı'na yapılıyor. 2.700 metre kadar uzunlukta pisti bulunan terminalden şehre taksi yarım saate yakın sürede iniyor; inişlere göre kalkan servisler ve kiralık otomobil de seçenek. Merkeze varıldığında şehre hâkim kayalık tepedeki Tokat Kalesi hemen göze çarpıyor ve şehrin tarihî yapılarının büyük kısmı bu tepenin eteklerinde toplanıyor. Plan değişikliği gerekirse Pegasus bilet değişikliği sayfası tarih değiştirmenin koşullarını anlatıyor.
Kışlar soğuk ve karlı geçtiği için gezi açısından en uygun aralık mayıs ile ekim arası.
Merkezdeki üç yapı yürüme mesafesinde
Tokat'ta ilk gün için uzun yollara gerek yok, aşağıdaki sıra merkezde yürüyerek tamamlanabiliyor:
- Sabah Taşhan (Voyvoda Hanı) ve avlusundaki yazma dükkânları.
- Öğle saatlerinde Latifoğlu Konağı.
- Öğleden sonra Ali Paşa Hamamı.
- Akşam yemeğinde Tokat kebabı.
On yedinci yüzyıldan kalma Taşhan, bugün yazma ve el sanatları dükkânlarıyla şehrin çarşı hayatının bir parçası. Latifoğlu Konağı, on sekizinci yüzyıl Osmanlı sivil mimarisinin süslü bir örneği ve müze ev olarak geziliyor. On altıncı yüzyıldan kalan Ali Paşa Hamamı ise hâlâ kullanılıyor; gezi gününü bir hamam ziyaretiyle kapatmak, tarihî yapıyı yalnızca dışarıdan görmekle kalmayıp içinde vakit geçirmek anlamına geliyor. Yakındaki Gök Medrese, çini süslemeleriyle aynı rotaya eklenebiliyor.
Tokat kebabı taş fırında pişiyor
Kente adını veren Tokat kebabı için kuzu, patlıcan, patates ve domates aynı şişe geçirilip taş fırına sürülüyor. Narince üzümünün yaprağına sarılan sarma Tokat sofrasından eksik olmuyor; yazın ise yeşil mercimek, bulgur ve sebzeyle hazırlanıp soğuk yenen bat daha çok yapılıyor. Buğday ve etle hazırlanan keşkek de yörenin geleneksel yemekleri arasında; Niksar ovasında yetişen ceviz ise çarşıda sık rastlanan bir ürün.
Yaprak sarmasının en taze hâlini bulmak ve kebabı bahçelerin yeşerdiği mevsimde tatmak için mayıs ile ekim arasındaki tarihleri arama formunda denemek, dönemsel Tokat seferlerinin hangi günlere denk geldiğini de ortaya koyuyor.
Ballıca, Zile ve yazmalar üzerine
Ballıca Mağarası'na merkezden gitmek zaman alır mı?
Damlataş oluşumlarıyla bilinen ve ziyarete açık mağara Pazar ilçesinde, merkeze yaklaşık 26 kilometre uzaklıkta.
Zile Kalesi neden Sezar'ın adıyla birlikte anılıyor?
Zile'deki kale, Sezar'ın 'Veni, vidi, vici' sözünü söylediği savaşla anılıyor. Merkeze yaklaşık 70 kilometre uzaklıktaki ilçe, bağlarının üzümünden yapılan Zile pekmezi ve kömesiyle de biliniyor.
Tokat yazmaları nasıl üretiliyor?
Geleneksel Tokat yazmaları tahta kalıplarla el baskısı yöntemiyle hazırlanıyor ve şehrin en bilinen hediyeliği.
Malatya'nın gün kurusu kayısısı diğer kuru kayısılardan nasıl ayrılıyor?
Gün kurusu kayısı, kükürtlenmeden doğrudan güneşte kurutulduğu için koyu renkli oluyor. Coğrafi işaretli Malatya kayısısının kuru hâli ise şehirden en çok alınan ürün; fındık ya da ceviz dolgulu kayısılar, kayısı lokumu ve pestili de kayısı pazarlarında bulunuyor. Aktarmalı bir yolculukta bu ürünleri kayıtlı bagaja koymak, kabin çantasında yer açıyor.
