Şanlıurfa'yı başka şehirlerden ayıran şey, kent merkezinin birkaç kilometre ötesinde toprağın altından çıkan yaklaşık 12 bin yıllık dikilitaşlar. Göbeklitepe'deki T biçimli taşlar, insanlığın bilinen en eski anıtsal yapıları arasında sayılıyor ve Urfa'yı arkeoloji meraklılarının haritasında en üst sıraya taşımış durumda.
Malatya Erhaç Havalimanı (MLX) ile Şanlıurfa GAP Havalimanı (GNY) arasında kuş uçuşu yalnız 131 kilometre var. Pegasus'un bu hattaki uçuşları çoğu tarihte Sabiha Gökçen'de el değiştiriyor; bazı günlerde farklı bir aktarma noktası da karşınıza çıkabiliyor. Bağlantıda beklenecek süre her seçenekte ayrı hesaplanıyor.
Kısa bir mesafe için iki uçuşa binmek, bileti esnek tutmayı daha anlamlı kılıyor. Tarih kaydırma koşulları Pegasus bilet değişikliği sayfasında özetleniyor.
Askerî birliklerle paylaşılan pist
Malatya'nın pisti kentin kuzeybatısındaki Erhaç'ta, askerî birliklerle paylaşılan bir sahada. Merkezle arasındaki yol farklı ölçümlerde otuz kilometre dolayında gösteriliyor ve taksiyle aşağı yukarı yarım saatte aşılıyor. Uçuşa göre ayarlanan servis araçları da otogar ve merkez yönünden yolcu topluyor.
Dünyanın kayısı başkenti diye anılan Malatya, depremlerden sonra merkezini yeniden kuruyor. Yolculuğa çıkmadan önce kayısı pazarlarından gün kurusu bir paket almak, Urfa'daki dostlara uzatılacak en yerinde armağan olabilir.
Karaköprü'de iniş
GAP Havalimanı merkezin kuzeydoğusunda, Karaköprü ilçesine bağlı arazide ve Diyarbakır karayoluna yakın kuruldu. Kente olan 35 kilometre kadar yol taksiyle 35-40 dakika tutuyor; inen uçağa göre hareket eden servis otobüsleri de var. Eskiden şehrin içinde kalan küçük havalimanı kapandığından sivil trafiğin tamamı bu terminalde toplanıyor.
Göbeklitepe de havalimanı gibi merkezin kuzeydoğu tarafında kaldığı için, öğleden önce inen bir yolcu otele yerleşmeden önce kazı alanına uğrayıp öğleden sonrayı merkezde geçirebilir.
Taş Tepeler
Göbeklitepe merkezin 18 kilometre kadar kuzeydoğusunda ve UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde. Alanı gezmek için sabahın ilk saatleri en uygunu, çünkü yazın termometre sıkça 40 dereceyi geçiyor ve açık alanda gölge az. Kazının üstünü örten çatı ile çevresindeki ahşap yürüyüş yolları, dikilitaş dairelerini yukarıdan izleme fırsatı veriyor.
Doğuya, yaklaşık 45 kilometre uzaktaki Karahantepe ise Taş Tepeler adı verilen Neolitik bölgenin daha yeni tanınan parçası. Kayaya oyulmuş mekânları ve duvardan çıkan bir insan başı heykeliyle dikkat çeken alan, Göbeklitepe ile aynı gün gezilip akşam şehre dönülebilecek mesafede.
Bu iki alanı görmeden önce ya da sonra merkezdeki Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi'ne ayrılacak birkaç saat, gezinin anlamını tamamlıyor. Türkiye'nin en büyük müzeleri arasında gösterilen yapıda, Balıklıgöl heykeli adıyla bilinen ve dünyanın en eski insan heykellerinden sayılan eser sergileniyor.
Balıklıgöl ve sofra
Akşamüstü bütün şehir Balıklıgöl kıyısında buluşuyor. Hazreti İbrahim rivayetiyle anılan ve kutsal sayılan balıkların yüzdüğü havuz, yanındaki Ayn-ı Zeliha ve çevresini saran bahçelerle birlikte akşam yürüyüşünün merkezi oluyor. Gölün üstündeki kayalıkta yükselen kalenin iki uzun sütunu bu manzaranın sabit parçası.
Akşam yemeği için sırada kebaplar var. Şişe patlıcan ve kıyma dilimlerinin art arda dizilip közde pişirildiği patlıcan kebabı, Urfa mutfağının mevsiminde en çok aranan tabaklarından biri.
- Közde patlıcan kebabı
- İsot ve ince bulgurla yoğrulan çiğ köfte
- Cevizle sarılıp şerbetlenen şıllık tatlısı
Yemeğin ardından küçük fincanlarda mırra geliyor. Defalarca kaynatılarak koyulaştırılan bu acı kahve, Urfa sofrasında misafirliğin son durağı sayılıyor.
Gümrük Hanı ve çevresindeki kapalı çarşılar hediyelik alışverişin yeri; bakırcılar, kazazlar ve isotçular aynı sokaklarda yan yana. Koyu renkli, güneşte terletilerek kurutulan isot buradan en sık alınan ürün.
Göbeklitepe'yi serin saatlerde, kalabalık ve sıcaktan uzak gezmek için mart-mayıs ya da ekim-kasım arasından bir hafta seçenler, o haftaya düşen bağlantıları Seyfly arama formunda yan yana koyup gidiş ile dönüşü buna göre kurabilir.
Göbeklitepe ve Balıklıgöl soruları
Göbeklitepe'de yaz ayında hangi saat dilimi tercih edilmeli?
Sabahın erken saatleri seçilmeli; öğleye doğru açık kazı alanında sıcaklık hızla yükseliyor ve gölge bulmak zorlaşıyor.
Balıklıgöl'deki balıklara neden dokunulmuyor?
Göldeki balıklar Hazreti İbrahim'in ateşe atıldığı yere dair rivayetle bağlantılı görülüyor ve yöre halkı tarafından kutsal kabul ediliyor. Bu inanç nedeniyle avlanmıyorlar; ziyaretçiler de havuz kenarında yalnızca yem atarak onları izliyor. Ayn-ı Zeliha Gölü de aynı anlatının parçası sayıldığı için iki göl genellikle tek yürüyüşte birlikte geziliyor.
Mırra sıradan Türk kahvesinden nasıl ayrılıyor?
Mırra çok kez kaynatılıp koyulaştırılıyor, şekersiz ve acı içiliyor; fincanlar da bilinen kahve fincanından çok daha küçük.
Haleplibahçe mozaikleri müzeye mi taşındı?
Hayır, Roma dönemi villa mozaikleri bulundukları yerde, Arkeoloji Müzesi'nin hemen yanında sergileniyor.
Harran'ın kubbeli evlerine günübirlik gidilebilir mi?
Harran merkezin yaklaşık 45 kilometre güneyinde. Konik kubbeli kerpiç evler, kale ve eski Harran Üniversitesi kalıntıları yarım günlük bir geziye sığıyor; yaz ortasında yine sabah saatleri seçilmeli.
Halfeti'deki batık köy turu Urfa'dan ne kadar yol gerektiriyor?
Halfeti şehirden 110 kilometre kadar uzakta, Fırat'ın kıyısında ve kısmen baraj sularının altında kalmış bir ilçe. Tekne turları buradan batık köyün önünden geçip Rumkale'ye uzanıyor. İlçe ayrıca kara gülüyle tanınıyor; yol ve tekne süresiyle birlikte tüm günü ayırmak gerekiyor, Göbeklitepe ile aynı güne sığdırmak zor oluyor.
