Amasya'yı tanımanın en kısa yolu Yeşilırmak'a bakmak. Irmağın bir yakasında Osmanlı evleri sıralanıyor, karşı yamaçta ise Pontus krallarının kayaya oyulmuş mezarları şehre yukarıdan bakıyor.
Malatya ile Amasya arasında kuş uçuşu 345 kilometre kadar mesafe var. Pegasus bu iki şehri genellikle İstanbul Sabiha Gökçen'de aktarma yaparak birbirine bağlıyor; programa göre başka bağlantı noktaları da karşınıza çıkabiliyor.
Aktarmadaki bekleme seçilen uçuş çiftine göre kısalıp uzuyor. Kısa görünen kuş uçuşu mesafeye karşın yolculuğun bir bölümünü bu yüzden İstanbul'da geçirmek gerekebiliyor. Bilet seçerken yalnız kalkış saatine değil, aktarma noktasındaki bekleme süresine de bakmak planı daha gerçekçi kılıyor.
Erhaç'tan Merzifon'a yol nasıl ilerliyor?
Malatya Erhaç Havalimanı şehrin kuzeybatısında kalıyor. Merkeze uzaklığı kaynağa göre 26 ile 34 kilometre arasında veriliyor, taksiyle yarım saat kadar sürüyor.
Havalimanı askerî ve sivil uçuşların birlikte kullandığı bir tesis. Terminale servisle ya da kiralık araçla da gidilebiliyor; şehir merkezi depremden sonra yeniden yapılandığı için güzergâhı yola çıkmadan teyit etmek zaman kazandırıyor.
Yola çıkmadan önce Malatya'dan bir paket kuru kayısı almak neredeyse gelenek. Kükürtlenmeden güneşte kurutulan koyu renkli gün kurusu da çarşıda bulunuyor.
Kayısı paketlerinin, kayısı lokumu ve pestille birlikte bavulda kapladığı yer zamanla büyüyor; bu yüzden ağırlığı yola çıkmadan tartmak iyi bir alışkanlık. Pegasus bagaj hakkı sayfası bilet paketine göre sınırları gösteriyor.
Uçuşa saatler kala aksilik çıkarsa bilet değişikliği seçenekleri, aktarmalı bir yolculukta iki uçuşu birden yeniden düzenlemek için başvurulacak ilk yer.
İniş noktası Amasya Merzifon Havalimanı. Adından da anlaşılacağı gibi terminal Merzifon ilçesinde, Amasya merkezinin batısında bulunuyor.
Şehre olan uzaklık yaklaşık 45 kilometre. Taksiyle bu yol 45 dakika kadar tutuyor; uçuş saatlerine göre çalışan servis ve araç kiralama da mevcut.
Borabay Gölü gibi şehir dışındaki yerlere gitmeyi düşünenler için kiralık araç daha esnek bir seçim. Merkezde kalacaklar için ise servis çoğu zaman yeterli oluyor.
Merkeze ulaşıldığında ilk yürüyüş çoğunlukla ırmak kıyısında başlıyor. Yeşilırmak'ın kenarındaki İkinci Bayezid Külliyesi, cami, medrese ve imaretten oluşan on beşinci yüzyıl Osmanlı yapısı olarak bu yürüyüşün ilk büyük durağı.
Amasya'da efsane, tarih ve göl
Şehrin en çok anlatılan hikâyesi Ferhat ile Şirin'in aşkı. Bu efsaneyle anılan Ferhat Su Kanalı, kayalara oyularak açılmış antik bir su yolu ve merkeze yakın bir konumda. Kanalın kayaya işlenmiş izi, Amasya'nın neden binlerce yıldır bu dar vadide yaşamaya devam ettiğini de anlatıyor: su, kaya ve ırmak burada iç içe. Kanalı gördükten sonra merkeze dönüp Yalıboyu evlerinin önünde ırmak kıyısında yürümek, aynı günün doğal devamı. Akşam saatlerinde ışıklandırılan Kral Kaya Mezarları da bu yürüyüşün sonunda, karşı yamaçta görünüyor.
Merkezdeki Saraydüzü Kışlası ve Millî Mücadele Müzesi, Amasya Genelgesi'nin hazırlandığı 1919 dönemine ait anıları bir araya getiriyor.
Haziranın on ikinci günü Atatürk'ün Amasya'ya gelişinin yıl dönümü kutlanıyor ve Şehzadeler Festivali de bu tarihlerde yapılıyor. Müzeyi o günlerde gezmek ayrı bir anlam taşıyor.
Merkezden yaklaşık 65 kilometre uzaklıktaki Borabay Gölü, Taşova ilçesinde çam ormanlarının ortasında. Krater gölünü andıran görünümüyle doğa yürüyüşü ve piknik için gidiliyor.
Yolu uzun olduğu için Borabay'a ayrı bir gün ayırmak gerekiyor. Gezi için en elverişli dönemler ise şöyle sıralanabilir:
- nisan-haziran arası, ırmak kıyısının yeşerdiği aylar
- haziran ortası, festival ve kiraz zamanı
- eylül-ekim, yaz sıcağının geride kaldığı dönem
Kış aylarında vadide kar az yağıyor ama sabah saatlerinde sis görülebiliyor. Çevredeki yaylalarda ise kar daha uzun süre kalıyor.
Misket elması ve keşkek sofrada nerede duruyor?
Amasya'nın simgesi sayılan misket elması küçük taneli ve kokulu bir meyve. Çarşıda ve pazarda kasalarla satılıyor, eve götürmek için de en çok tercih edilen ürün.
Keşkek ise dövülmüş buğday ile etin saatlerce birlikte pişirildiği bir yemek. Düğünlerin ve bayramların sofrasında yer alıyor, şehrin mutfak geleneğinin merkezinde duruyor.
Bunların yanında kuru bakla ve bulgurla hazırlanan bakla dolması, kurutulmuş küçük bamyayla yapılan ekşili bamya çorbası ve çayın yanında yenen katmerli Amasya çöreği de denenebilir.
Haziranda tezgâhlara Yeşilırmak vadisinde yetişen Amasya kirazı geliyor. Malatya'nın kayısısını tanıyan bir yolcu için meyve bahçelerinin iki farklı şehirdeki karşılığını görmek, bu kısa yolculuğun hoş bir yan kazancı oluyor.
Amasya müzeleri hakkında iki soru
Mumyaları görmek için şehrin hangi müzesine gitmek gerekiyor?
Amasya Müzesi'nde sergilenen mumyalar İlhanlı dönemine tarihleniyor ve arkeolojik buluntuların yanında koleksiyonun en çok merak edilen bölümünü oluşturuyor.
Sabuncuoğlu Tıp ve Cerrahi Tarihi Müzesi nasıl bir binada?
Müze, 1308'de şifahane olarak yapılan Amasya Darüşşifası'nın içinde bulunuyor. Hastaları tedavi etmek amacıyla inşa edilen bina, bugün bu geçmişin anlatıldığı bir müze olarak ziyaret ediliyor. Merkezde olduğundan ırmak kıyısındaki yürüyüşe, Hazeranlar Konağı ve Gökmedrese Camii gibi yakın duraklarla birlikte rahatça ekleniyor.
