Mardin'e yaklaşırken taş evlerin üzerinden ilk seçilen yapılardan biri Mardin Ulu Camii'nin minaresi. Artuklu döneminden kalan caminin bu minaresi, gövdesini saran kabartmalarla kentin simgeleri arasına girmiş; eski şehirde nereye yürünürse yürünsün, yamaçtaki dar sokaklardan biri sonunda bu minarenin dibine çıkıyor. Kenti tanımak için ondan başlamak, gezinin geri kalanına da bir eksen kazandırıyor.
Erzincan ile Mardin arasında kuş uçuşu 292 kilometre var ve bu kısa mesafe, uçak söz konusu olduğunda genellikle İstanbul'a uzanan bir dolambaçla aşılıyor; ara durak çoğu kez Sabiha Gökçen. Dönemsel tarife değişikliklerinde başka bağlantılar da görülebiliyor; aktarmada geçen süre seçeneğe göre değişiyor.
Uçak, ovanın Kızıltepe'ye bakan kesiminde yere iniyor. Yamaçtaki eski kente buradan 20 kilometre tırmanılıyor; taksi bu yokuşu yaklaşık 25 dakikada çıkıyor, terminalden kalkan servisler ve kiralanan arabalar da aynı yolu izliyor.
Ovadan kalkış
Erzincan'ın terminali kentin batısındaki ovada ve merkeze 8 kilometre; taksi on dakika kadar sürüyor. Fırat'ın kollarının suladığı düzlükten ayrılmadan önce bavula bir parça tulum peyniri koymak, Mardin'de kahvaltı sofrasına katkı olur. Kiralık araçla gelenler aracı terminalde teslim edebiliyor.
Minarenin çevresi
Ulu Cami'den çıkıp Cumhuriyet Caddesi'ne doğru yürüyen biri eski Mardin'in omurgasına ulaşıyor. Abbara denen kemerli geçitlerin altından geçen sokaklar, taş konakların arasında aşağıya, Mezopotamya ovasına doğru iniyor ve her köşede ova manzarası yeniden açılıyor. Aynı hat üzerinde iki medrese duruyor: Artuklu Sultanı Melik Necmeddin İsa'nın 1385'te yaptırdığı Zinciriye, gün batımında ovaya bakan avlusuyla, Akkoyunlu döneminde tamamlanan Kasımiye ise avlusundan geçen su kanalıyla tanınıyor. Yaz ortasında sıcaklık 40 dereceyi sıkça aştığından bu yürüyüşü sabah erkenden ya da akşamüstü yapmak gerekiyor; mart-mayıs ve eylül-kasım ise bütün gün dolaşmaya izin veriyor.
Kazı buluntuları ve yöresel giysiler
Kazılardan çıkan buluntularla yöresel giysi ve eşyaları bir arada sunan Mardin Müzesi, eski kentin dokusuna uyan tarihi bir binaya yerleşmiş. Ulu Cami'yi gezdikten sonra, minarenin çevresindeki tarih katmanlarını eserler üzerinden okumak için ilk durak burası.
Sabancı ailesinin adını taşıyan kent müzesinde ise vitrinler eski eserlerden çok Mardinlilerin nasıl yaşadığını, ne iş yaptığını ve kentin nasıl biçimlendiğini anlatmaya ayrılmış. İki müze, Ulu Cami'de başlayan gezinin öğleden sonrasını dolduruyor ve sıcak saatlerde kapalı alanda vakit geçirmenin de yolu.
Çarşıdan
- Mardin badem şekeri
- Bıttım sabunu
- Midyat telkarisi
Bakırcıların, sabuncuların ve baharatçıların sıralandığı çarşıda en çok alınan şey badem şekeri. Dağlarda kendiliğinden yetişen bıttım ağacının meyvesinden elde edilen yağla kaynatılan sabun ise yer kaplamayan, kokusu bavulu saran bir armağan. Bakır kaplar ya da çok sayıda kalıp sabun alındığında valizin kilosu çabuk yükseldiği için bagaj hakkı ölçülerine bakmak iyi olur.
Gümüşü ince tellerle işleyen telkari ustaları ise kentin 60 kilometre doğusundaki Midyat'ta. Taş konaklarıyla bilinen ilçe, Mardin'de geçirilecek ikinci ya da üçüncü günün doğal hedefi.
Minareyi yaz sıcağından uzak, ılık bir mevsimde görmek isteyenler için mart-mayıs ya da eylül-kasım arasından seçilen bir tarih Seyfly arama formuna girildiğinde Erzincan çıkışlı bağlantılar sıralanıyor; kente özel diğer notlar Pegasus Mardin uçak bileti sayfasında.
Deyrulzafaran yolu ve Mardin için
Mardin'e yakın eski manastırı görmek için ne kadar yol gidiliyor?
Deyrulzafaran Manastırı kentin yaklaşık 5 kilometre doğusunda ve tarihi taş yapısıyla ziyaret ediliyor.
Sembusek ile ikbebet arasında ne fark var?
Sembusek kıymalı harçla yapılan ince hamurlu bir börek; ikbebet ise bulgur ve kıymayla hazırlanan, Mardin usulü bir içli köfte. İkisi de kentin lokantalarında sık görülüyor.
Roma döneminden kalan Dara'da neler görülüyor?
Kentin yaklaşık 30 kilometre güneydoğusundaki Dara, Roma döneminin bir sınır kenti. Kayaya oyulmuş mezarları, sarnıçları ve yeraltı yapıları gezilebiliyor; ova üzerindeki bu kalıntılar, Mardin'in taş evleriyle bambaşka bir zaman katmanını gösteriyor. Yarım günlük bir geziye sığan Dara'yı, sıcak aylarda sabah erken saatlerde ziyaret etmek daha rahat oluyor; öğleye doğru ova hızla ısınıyor.
