Bingöl, adını yüzlerce küçük gölden alan serin yaylaların ve uzun, karlı kışların şehri; Şırnak'ın havalimanının bulunduğu Cizre ise birkaç yüz kilometre güneyde, Dicle'nin kıyısındaki sıcak bir ovada, yazları kavurucu güneşiyle bilinen tarihi bir ilçe. Biri dağ havasının, öteki ova sıcağının içinde yaşayan bu iki yer arasında kuş uçuşu 210 kilometre var. Şerafettin Elçi Havalimanı'nın seferleri dönemsel olabildiğinden ve Bingöl'ün de uçuş sayısı sınırlı olduğundan, hangi günlerde nasıl bir bağlantı kurulabileceği takvime göre değişiyor; aktarmanın yeri ve süresi de seçilen tarihle birlikte belirleniyor.
Sınırlı seferli iki havalimanı arasında planı esnek tutmak isteyenler, tarih değiştirme koşullarını bilet değişikliği sayfasında bulabilir.
Bingöl yaylalarından Dicle kıyısına
Kalkışa ayarlı servise nereden binilir?
Bingöl'ün terminali kentin güneyine yayılan düzlükte ve merkezle arasında 20 kilometre kadar yol var. Taksiyle gidilebildiği gibi kalkışa göre ayarlanmış servis araçlarına binmek ya da kiralık aracı burada bırakmak da mümkün. Kış aylarında şehri çevreleyen dağ yolları karla kapanabildiğinden soğuk mevsimde terminale giden yolda zaman payı bırakmak gerekiyor. Ayrılmadan önce yaylaların çiçeklerinden toplanan Bingöl balı, bavula konabilecek ilk hediye; kentin adını en çok taşıyan ürün bu.
Uçuştan önce zamanı olanlar, şifalı sularıyla tanınan Kös Kaplıcası'nda birkaç saat geçirebilir.
İniş neden il merkezine değil Cizre'ye yakın?
Şırnak'ın pisti il merkezinin yanına değil, güneydeki Cizre ovasına yapılmış. Bu yüzden havalimanından Cizre'ye 15 kilometre kadar, il merkezine ise 60 kilometre civarında yol kalıyor.
- Cizre'ye taksiyle çeyrek saat kadar
- Şırnak merkeze taksiyle yaklaşık 45-50 dakika
- İnen uçuşlara göre ayarlanan servis araçları
- Silopi ve Cudi yönü için araç kiralama
Gezinin büyük bölümü Cizre'de geçeceği için ilk geceyi ilçede geçirmek, hem yolu kısaltıyor hem de akşamüstü sur içine yürüme fırsatı veriyor.
İl merkezine çıkmak isteyenler için Cizre-Şırnak yolu da başlı başına bir gezi. Yol üzerindeki Kasrik Boğazı, kayalara işlenmiş kabartmaları ve eski yazıtlarıyla tarihi bir geçit olarak biliniyor; araçla geçerken kısa bir mola vermek için uygun bir nokta. Bingöl'den gelen biri için de dağlık manzara tanıdık, ama ova sıcağından sonra yükseldikçe serinleyen hava belirgin biçimde hissediliyor.
Cizre Kalesi Dicle'nin kıyısında yükseliyor
Cizre'de gezi suyun kenarında başlıyor. Dicle'ye bakan Cizre Kalesi, Romalılardan Musul'u yöneten atabeylere kadar pek çok egemenin elinden geçmiş; surlarında ve iç yapılarında bu el değiştirmelerin izleri üst üste biniyor. Kaleden sonra ilçenin tarihi merkezi birkaç sokaklık bir alana sığıyor ve duraklar şöyle sıralanıyor.
- Suya bakan kale ve surlar
- Nuh Nebi'ye adanmış cami ve türbe
- Atabeyler döneminden Ulu Cami
- Dağkapı'daki tuğla medrese
- Sur içinde Mem ile Zin'in türbesi
Nuh Nebi Camii'ne hangi rivayet bağlanıyor?
Merkezdeki Nuh Nebi Camii ve Türbesi, yöre halkının Hazreti Nuh'un mezarı olarak kabul ettiği bir yer ve Cizre'ye gelen ziyaretçilerin hemen hepsi burada duruyor. Anlatının kökü ilçenin hemen yanındaki dağda; Cizre ile Silopi arasında yükselen Cudi, tufandan sonra geminin karaya oturduğu yer olarak anılıyor. Türbeyi görenlerin bir kısmı ertesi gün, kanyonları ve patikalarıyla bilinen bu dağa yürüyüşe çıkıyor.
Ulu Cami Musul Atabeyleri döneminden kalıyor
Musul'daki atabeylerin bölgeye hükmettiği on ikinci yüzyılda inşa edilen Cizre Ulu Camii, ilçenin en eski ibadet yerlerinden biri sayılıyor ve kale ile türbenin arasındaki yürüyüşe kolayca ekleniyor. Biraz ötede, Dağkapı'daki kırmızı tuğla medrese ise Şeyh Ahmed el-Cezerî'nin mezarını barındırıyor; yapının rengi ona adını da vermiş.
Akşamüstü sur içindeki dar sokaklarda dolaşırken Mem ile Zin'in aşk hikâyesine bağlanan küçük türbe de karşınıza çıkıyor. Cizre'nin anlatılarla iç içe geçmiş kimliği en çok bu sokaklarda hissediliyor; yaz akşamlarında sıcaklık düştükçe ilçe meydanı da canlanıyor.
Perde pilavı ve bırınzer sofrayı kapatıyor
Akşam yemeğinin baş köşesinde, bölgede düğünlerden bilinen perde pilavı oturuyor; pirinç ince bir yufka kabuğun içinde fırınlanıyor ve bıçakla açıldığında içindeki katmanlar görünüyor. Yemeğin ardından pirinçle kaynatılan, zerdeye benzer bir kâse bırınzer geliyor. Temmuz ile ağustosta ova bunaltıcı sıcaklara teslim olduğu için ilçeyi ilkbaharın ilk yarısında ya da sonbahar başında görmek daha rahat; bu haftalarda Bingöl tarafında da yollar açık ve kar çekilmiş oluyor.
Bırınzer, Mem û Zin ve Cizre sıcağı
Bingöl'ün yüzen adalarını görmek için ne kadar yol gidilir?
Yüzen Adalar, Solhan'daki Hazarşah köyü yakınında, Turna Gölü üzerinde; Bingöl'e yaklaşık 60 kilometre uzaklıkta ve birbirinden bağımsız hareket eden üç doğal adadan oluşuyor.
Bırınzer tatlısının tadı neye benziyor?
Bırınzer, pirinçle hazırlanan ve kıvamı ile tadı zerdeyi andıran yöresel bir tatlı.
Cizre'nin yaz sıcağı gezi saatlerini nasıl etkiler?
Yaz ortasında Cizre ve Silopi çok sıcak geçiyor; kale ve türbe gezisini sabah erken ya da akşamüstüne bırakmak daha rahat oluyor.
Mem û Zin Türbesi hangi hikâyeyle anılıyor?
Türbe, Cizre'nin ünlü aşk hikâyesinin kahramanları Mem ile Zin'e atfediliyor ve sur içinde bulunuyor.
Kırmızı Medrese'yi farklı kılan ne?
On dördüncü yüzyılda kırmızı tuğlayla yapılan medrese, Dağkapı Mahallesi'nde ve Şeyh Ahmed el-Cezerî'nin türbesini barındırıyor.
Bingöl'ün uzun kışından çıkan biri Şırnak'a hangi aylarda gitmeli?
Bingöl'de kış uzun, çok soğuk ve karlı; en rahat aylar haziran ile eylül arası. Şırnak tarafında ise nisan-haziran ve eylül-ekim öneriliyor, çünkü yaz ortasında Cizre aşırı sıcak, kışın da dağ yollarında kar oluyor. İki takvimin kesiştiği haziran ve eylül, her iki şehrin koşullarının uygun olduğu dönem; bu aylarda yola çıkmak kalkışta da varışta da hava sürprizlerini azaltıyor.
