Kars'a gelen birinin şehri ilk tanıdığı yer, Faikbey ve Atatürk caddeleri çevresindeki Baltık mimarisi binalar. Rus döneminden kalan bu taş yapılar simetrik cepheleri, düzenli sokak hatları ve kalın duvarlarıyla Doğu Anadolu'nun başka hiçbir kentine benzemeyen bir görüntü oluşturuyor. Ağrı'nın geniş yaylalarından gelen biri için bu cadde dokusu, sınırın öte yanındaki Kafkasya'ya açılan bir pencere gibi; şehrin geri kalanı da kale, köprü ve türbeleriyle bu merkezin çevresine yayılıyor.
Ağrı Ahmed-i Hani Havalimanı ile Kars arasındaki kuş uçuşu mesafe 101 kilometre; Ağrı tarafındaki seferler dönemsel olabildiğinden uçuş seçenekleri tarihten tarihe değişiyor.
Erzurum yolu kenarındaki AJI
Ağrı'nın havalimanı kentin batı çıkışında, Erzurum'a giden yolun üzerinde; merkezle arası 9 kilometre kadar. Terminale taksi, kiralık araç ya da uçuş saatlerine bağlı çalışan servisle gidiliyor. Türkiye'nin 5.137 metreyle en yüksek dağına adını veren Ağrı'da, İshak Paşa Sarayı'nı görmek isteyenler Doğubayazıt'a kara yoluyla yaklaşık 100 kilometre yol yapıyor; uçuştan önce kalan bir gün bu geziye ayrılabilir.
Havalimanındaki sefer planı mevsime göre değişebildiği için Kars'a hangi gün, hangi bağlantıyla ve ne kadar beklemeyle gidilebileceği seçilen tarihe bağlı. Kışın sıcaklık sık sık sıfırın çok altına iniyor, kar ve buzun bastırdığı günlerde karayolu da hava trafiği de aksayabiliyor. Planın değişmesi gerektiğinde izlenecek adımlar Pegasus bilet değişikliği sayfasında anlatılıyor; kış aylarında esnek bir dönüş tarihi bırakmak işe yarar.
Yaz aylarında ise hava serin ve kuru, Ağrı Dağı'nın tırmanış sezonu da temmuz ile ağustosa denk geliyor.
Harakani'den merkeze çeyrek saat
Harakani Havalimanı kentin güneydoğu kenarında; merkeze kadar olan 6 kilometre kadar yol taksiyle 10-15 dakikada geçiliyor. Servis araçları ve belediye otobüsleriyle de şehre girmek mümkün, kiralık araç ofisleri de terminalde. Yaklaşık 1.795 metre rakımdaki havalimanını Ardahan, Iğdır, Artvin ve Ağrı yönüne giden yolcular da kullanıyor; iki şehir arasında gidiş geliş yapan biri için bu, ilerideki yolculuklarda farklı bir seçenek anlamına geliyor.
Şehrin çevresinde günübirlik gidilebilecek yerler birbirinden farklı yönlerde kalıyor:
- Ani Ören Yeri, doğuda yaklaşık 45 km
- Boğatepe Köyü, yaklaşık 40 km
- Sarıkamış, güneybatıda yaklaşık 55 km
- Çıldır Gölü, kuzeyde yaklaşık 65 km
Şehir içinde
Baltık cepheli caddelerde yürürken birkaç adım ötede Kars Çayı'nın kenarındaki tarihi kale yükseliyor. Kale eteğindeki Taş Köprü, çevresindeki hamamlar ve eski mahalle dokusuyla şehrin Rus döneminden çok daha eski katmanını gösteriyor; Mazlumağa Hamamı da bu dokunun parçası. Kaleye çıkan yol, şehrin manzarasını görmek için en çok tercih edilen nokta; yukarıdan bakıldığında Baltık caddelerinin düzenli ızgarası ile eski mahallenin dağınık sokakları arasındaki fark açıkça seçiliyor.
Müze ve türbe
Bölgenin arkeolojik ve etnografik eserleri il merkezindeki Kars Müzesi'nde sergileniyor; Ani'ye gitmeden önce buraya uğramak, ören yerinde görülecek yapıları anlamak için iyi bir hazırlık. Kale eteğindeki Ebul Hasan Harakani Türbesi ise havalimanına da adını veren mutasavvıfın mezarı. Türbe, Taş Köprü ve kale aynı yürüyüş güzergâhında yer aldığı için merkezde yarım günlük bir rota kurmak kolay; Baltık caddelerinden başlayıp kale eteğinde bitirmek, şehrin iki farklı döneminin arasında yürümek demek.
Kaz ve bal
Kars mutfağının sembolü kaz eti; kış aylarında tandırda ya da fırında pişiriliyor ve yanında çoğunlukla bulgur pilavı geliyor. Kahvaltı sofrasının baş tacı ise Kafkas balı; yaylaların yüksek kesimlerindeki çiçeklerden toplanan bu bal, adını bölgenin Kafkas arısından alıyor. Hediyelik çantasında en çok yer tutan ürün olgunlaştırılmış Kars kaşarı; İsviçre usulü delikli Kars gravyeri de aynı rafta bulunuyor. Tereyağlı ve iç harçlı kete, hem kahvaltıda hem de dönüş yolunda azık olarak yeniyor.
Tandırda pişen kaz eti sofraya kışın geldiği için yemek merakı olanlarla yaz gezisine çıkanların takvimi birbirinden ayrılıyor.
Caddeleri ve Ani'yi gezmek için en rahat aylar haziran ile eylül arası. Karlı manzara, Doğu Ekspresi'nin son durağına varan tren yolculuğu ve Sarıkamış'ta kayak isteyenler ise aralık ile mart arasını seçiyor. Kışın gece sıcaklığı -20 derecenin altına inebildiğinden kalın giyinmek şart. Kaz eti mevsimine ya da yaz gezisine denk gelecek tarihleri Seyfly arama formunda karşılaştırırken Pegasus Kars uçak bileti sayfasındaki notlar da yol gösterebilir.
Harakani'nin yüksekliği ve Boğatepe gravyeri
Kars Harakani Havalimanı ne kadar yüksekte bulunuyor?
Havalimanı yaklaşık 1.795 metre rakımda; şehrin Türkiye'nin en soğuk illerinden biri olmasında bu yüksekliğin de payı var.
Boğatepe'de gravyer üretimini yerinde izlemek mümkün mü?
Kars'a yaklaşık 40 kilometre uzaklıktaki Boğatepe, gravyer üretimiyle bilinen bir yayla köyü. Köyün peynirhanesinde geleneksel üretim görülebiliyor. İsviçre usulü delikli gravyer, Boğatepe ve çevresindeki yayla sütünden yapılıyor; köy, Ani ya da Çıldır yönündeki gezilere eklenebilecek bir durak.
