Ağrı, ülkenin en yüksek zirvesine adını veren şehir. 5.137 metrelik Ağrı Dağı il sınırlarının doğusunda, Doğubayazıt tarafında yükseliyor ve kentin kimliği büyük ölçüde bu dağın gölgesinde şekilleniyor.
Dağın çevresi geniş yaylalar, volkanik tepeler ve sıcak su kaynaklarıyla dolu. Kışlar ise sert; termometre sık sık sıfırın çok altına iniyor.
Kütahya ile Ağrı arasında kuş uçuşu yaklaşık 1.109 kilometre var. İki şehrin havalimanında da tarifeli uçuşlar dönemsel olabiliyor, bu yüzden seçenekler takvimde seçilen güne göre farklılaşıyor.
Bazı tarihlerde bağlantılı bir uçuş çıkarken bazılarında liste boş kalabiliyor. Batıdaki Zafer ile doğudaki Ağrı'nın sefer düzenini birlikte düşünmek gerekiyor.
Ahmed-i Hani Havalimanı'ndan kente
Ağrı'nın havalimanı adını Mem û Zîn'i yazan Ahmed-i Hani'den alıyor. Erzurum'dan gelen kara yolunun kente girmeden önceki kısmında, merkezin batısında duruyor.
Terminal ile şehir arasında 9 kilometre kadar var. Taksi, kiralık otomobil ve uçak saatlerine göre çalışan servis bu kısa yolu kapatıyor.
Aralıktan marta kadar kar ve buz hem yolları hem uçuşları etkileyebiliyor. Soğuk aylarda plan esnek tutulmalı; tarih değişikliği koşulları için bilet değişikliği kurallarına bakılabilir.
Haziran ile eylül arası Ağrı için en elverişli dönem. Yaz serin ve kuru geçiyor, bu da kanyon ve dağ gezileri için rahat bir hava demek. Temmuz ve ağustos ise Ağrı Dağı'nda izinli tırmanışların yapıldığı sezonu oluşturuyor.
Altıntaş'taki ortak terminalden çıkış
Kütahya tarafında uçuşlar, Altıntaş'ta Afyonkarahisar ve Uşak ile paylaşılan Zafer Havalimanı'ndan yapılıyor. Şehir ile terminal arasında 41 kilometre civarında yol bulunuyor.
Uçak saatine bağlı servis, taksi ve kiralık otomobil oraya gitmenin yolları. Kış sabahlarında bu yolda sis oluşabildiği için erkenden çıkmak iyi olur.
Kütahya'dan ayrılırken çarşıdan alınacak küçük bir çini tabak ya da porselen fincan, uzun yolculuğa yanına alınabilecek hafif bir hatıra. Germiyan Sokağı'ndaki konakların arasında son bir yürüyüş de havalimanı yoluna çıkmadan önce yapılabilir.
Bağlantılı bir yolculukta biniş kartlarını evden almak için online check-in kullanılabilir; aktarma noktasında masaya uğramadan geçmek böylece kolaylaşır.
Diyadin günü
Ağrı'daki ilk tam gün için en dolu rota, merkezin yaklaşık 70 kilometre uzağındaki Diyadin ilçesine uzanıyor:
- Sabah tereyağı ve otlu peynirle yayla usulü kahvaltı
- Diyadin yönüne yaklaşık 70 kilometrelik yol
- Murat Nehri'nin oyduğu Diyadin Kanyonu
- Akşamüstü sıcak su kaynakları ve traverten alanı
Rotanın ilk büyük durağı Diyadin Kanyonu, Murat Nehri'nin kayaları yararak açtığı bir vadi. Kanyon boyunca travertenler ve yer yer topraktan çıkan sıcak su dikkat çekiyor.
Günün sonunda Diyadin kaplıcaları ve traverten alanı bekliyor. Nehir çevresindeki sıcak kaynaklar ve kireçtaşının oluşturduğu beyaz basamaklar, ilin en farklı manzaralarından biri.
Tendürek ve sofra
Ertesi gün rota güneydoğuya, Doğubayazıt'ın güneyine kayabilir. Burada, Ağrı Dağı'nın güneyinde kalan Tendürek Dağı çevresindeki lav akıntılarıyla volkanik bir dağ olarak ilgi topluyor; eteklerini saran eski lav akıntıları, bölgenin ateşli jeolojik geçmişini açıkça gösteriyor. Doğubayazıt'a kadar gidilmişken merkezden yaklaşık 100 kilometre uzaklıktaki İshak Paşa Sarayı'nı da gezmek mantıklı; on sekizinci yüzyılda yapılan saray Osmanlı, Selçuklu ve İran mimarisini bir araya getiriyor ve yamaçtan ovaya bakıyor. Sarayın yakınında Ahmed-i Hani'nin türbesi, çevredeki kayalıklarda da eski kent kalıntıları bulunuyor; hepsi aynı uzun günün içine sığabiliyor.
Akşam yemeği için kurutulmuş yoğurt, buğday ve otlarla pişirilen keledoş, doyurucu bir Doğu Anadolu tenceresi.
Tereyağlı iç harçla fırında pişen kete ise çayın yanına konuyor. Yayla balı da dönüşte bavula giren en yaygın ürün.
Eti tokmakla dövülerek hazırlanıp haşlanan Abdigör köftesi ile nişasta, tereyağı ve şekerden yapılan hasude tatlısı, Ağrı mutfağını tamamlayan iki tabak daha.
