Elazığ'ı tanımlayan yer, şehrin hemen üstündeki Harput. Urartu çağından bu yana kullanıldığı düşünülen kalesiyle kayalık bir tepeye kurulu bu eski yerleşim, bugünkü kentin kökü sayılıyor.
Fırat havzasındaki şehir, Hazar Gölü ve Keban Baraj Gölü ile çevrili; ama ilk ziyarette yol hep Harput'a çıkıyor.
Batman ile Elazığ arasındaki kuş uçuşu mesafe 176 kilometre. Pegasus'un bu iki komşu bölge kentini birbirine bağlarken izlediği yol çoğu tarihte Sabiha Gökçen'den geçiyor; kimi günlerde tarifede başka bağlantılar da beliriyor.
Uçak önce batıya gidip sonra doğuya döndüğü için toplam süre mesafeden beklenenden uzun, İstanbul'daki bekleme de seçilen bağlantıya göre kısalıp uzuyor.
Batman'dan Harput'a yolculuk ve gezi
Batı kenarına bitişik BAL
Batman Havalimanı şehrin batı kenarına bitişik ve merkeze 6 kilometre kadar uzaklıkta. Taksi bu kısa yolu 10-15 dakikada alıyor.
Uçuş saatlerine göre çalışan servis ve kiralık araç da terminale ulaşmanın yolları. Hasankeyf'e gidenlerin de kullandığı bu havalimanı, petrol şehrinin batı çıkışında kalıyor.
Yaz aylarında Batman'da sıcaklık 40 dereceyi aşabildiği için öğle saatlerinde yola çıkmak yorucu olabiliyor. Elazığ'ın yazı da sıcak ve kuru geçiyor, ama Hazar Gölü bu mevsimde canlanıyor.
Aktarma süresi uygun seçenekleri bulmak için Seyfly arama formunda birkaç farklı günü denemek pratik bir yol.
Doğu yakadan Harput'a kısa yol
Uçağın indiği terminal Elazığ'ın doğu yakasında, merkezle arası 12 kilometre kadar. Taksiyle şehre çeyrek saati biraz aşan bir sürede giriliyor; isteyen terminalden araç da kiralayabiliyor.
Harput merkezden yalnızca 5 kilometre uzakta olduğu için havalimanından doğrudan tepeye çıkmak da seçeneklerden biri. Sivrice'deki Hazar Gölü ise şehirden 25-30 kilometrelik bir yol. Şehre dair diğer notlar Pegasus Elazığ uçak bileti sayfasında.
Elazığ'ın kışı karlı ve soğuk, yollarda buzlanma sık. Şehri gezmek için baharın son iki ayı ile sonbaharın ilk iki ayı en dengeli dönem.
Harput Ulu Camii'nin minaresi eğik
Tepedeki Harput Ulu Camii Artuklu döneminin, yani on ikinci yüzyılın eseri. Caminin en çok dikkat çeken yanı, tuğladan örülmüş ve belirgin biçimde eğilmiş minaresi.
Caminin bulunduğu tepe, kalenin de yer aldığı Harput yerleşiminin merkezi. Kaleden bakıldığında Harput ovası ayaklar altında uzanıyor ve Elazığ'ın bugünkü yerleşimi de bu manzaranın içinde görülüyor. Eski Harput'un konaklarını, çeşmelerini ve geleneksel evlerini görmek için Harput Müzesi'nin çevresindeki sokaklarda dolaşmak yeterli; Batman'ın genç ve yeni kurulmuş kent dokusundan gelen biri için bu sokaklar, bölgenin ne kadar eski bir yerleşim geçmişine sahip olduğunu gösteriyor. Adını kubbesini örten kurşundan alan, on sekizinci yüzyıl yapımı Kurşunlu Camii de aynı yürüyüşün durakları arasında.
Arap Baba Türbesi ve Sarahatun Camii aynı tepede
Harput'taki Arap Baba Türbesi, içinde mumyalanmış bir ceset bulunduğu için ziyaretçilerin en çok merak ettiği yerlerden biri.
Birkaç adım ötedeki Sarahatun Camii küçük ölçekli bir yapı; Akkoyunlular döneminde, on beşinci yüzyılda inşa ettirildi. Hasankeyf'te kültür parkına taşınan Akkoyunlu dönemi Zeynel Bey Türbesi'ni bilenler için tanıdık bir dönem.
Harput'un hemen yakınındaki Buzluk Mağarası ters işleyen bir doğa olayıyla biliniyor: yazın içinde buz oluşuyor, kışın ise mağara ılık kalıyor. Merkeze yaklaşık 10 kilometre uzaklıkta.
Daha uzun bir gün ayırmak isteyenler için Palu ilçesindeki kale, Murat Nehri'ne bakan konumu ve Urartu izleriyle merkeze yaklaşık 75 kilometre uzakta. Şehrin kuzeyini ve batısını saran Keban Baraj Gölü ise kıyı yolları, tekne gezileri ve balıkçılığıyla dönüş yolunda mola için uygun.
Öküzgözü ve Boğazkere Elazığ bağlarından
Elazığ'ın bağlarında yetişen Öküzgözü ve Boğazkere üzümleri, bölgenin en bilinen iki çeşidi. Şehir merkezinin çevresindeki bağlar bu üzümlerle anılıyor.
Aynı bağ kültürünün bir başka ürünü orcik; ceviz içleri pekmezle koyulaştırılmış bulamaca daldırılıp kurutularak hazırlanıyor.
Pestil ve köme dutla pekmezden yapılıyor
Dut ya da üzüm pekmeziyle hazırlanan pestil ve köme, Elazığ'dan dönerken en çok alınan ürünler. Hafif oldukları için valizde yer sorunu çıkarmıyor. Hammaddeleri olan Elazığ dutu ise taze ya da kurutulmuş olarak da satılıyor; kutular çoğaldığında bagaj hakkı sınırlarına bakmak gerekiyor.
Sofranın yöresel köftesi Harput köftesi; bulgurla kıyma yoğrulup sebzelerle aynı tencerede pişiriliyor. Batman'ın içli köftesine alışkın damaklar için bambaşka bir köfte anlayışı. Göl kıyısındaki tesislerde ise Hazar'ın tatlı su balıkları masaya geliyor.
Buzluk'ta temmuz, Hazar Şiir Akşamları ve Keban
Buzluk Mağarası'nı temmuzda ziyaret eden biri içeride ne buluyor?
Dışarıdaki yaz sıcağına karşın mağaranın içinde buz oluşmuş oluyor; kışın ise içerisi ılık kalıyor ve buz görülmüyor.
Hazar Şiir Akşamları hangi mevsimde ve nerede yapılıyor?
Etkinlik yaz aylarında Hazar Gölü kıyısında düzenleniyor. Sivrice'deki dağlarla çevrili bu tektonik göl, kıyı tesisleri ve su sporlarıyla yazın canlanıyor; göl altındaki batık yerleşim kalıntılarıyla da biliniyor. Batman'da Ilısu Baraj Gölü'nün suları altında kalan eski Hasankeyf'i bilenler için iki şehrin su altındaki geçmişi ilginç bir benzerlik.
Keban Barajı kurtarma kazılarından çıkan eserler nerede sergileniyor?
Fırat Üniversitesi yerleşkesindeki Elazığ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'nde; müze şehir merkezinde ve Harput'a yakın bir konumda.
